Als het visioen oplost houden we gewoon over: Amerikaanse grotestadsmuziek uit het midden van de vorige eeuw. Een extreem complexe en problematische tijd, zeker voor zwart Amerika. Wellicht juist daarom heeft het zo onbeschrijfelijk veel goede muziek opgeleverd. Altijd swingend. Vaak moeilijk. Meestal vet. Op z’n best subtiel, groovy, progressief en adembenemend tegelijk.

Jazz. Ik was er nooit zo van. Ging wel naar North Sea Jazz, voor de beenhambroodjes. Maar bleef het er moeilijk mee hebben. Navelstaarderige aanstellerij, nerveus getoeter, intellectueel gefröbel. Maar ik ben om. Het is gewoon retespannende muziek. En als je je een beetje inleest, ontdek je waanzinnige verhalen. Nee, ik ga ze niet navertellen. Ik luister. Vooral naar jazz uit de sixties, toen recht-toe-recht-aan hardbop gekruist werd met vrijere vormen en het sleutelwoord ‘avontuur’ luidde. Mijn persoonlijke album-top tien van nu, in willekeurige volgorde:

George Russell: Jazz Ezz-Thetics (1961)

George schreef in de jaren veertig het boek ‘Lydian Chromatic Concept of Tonal Organisation’. Zelfs nu, zeventig jaar later, begrijpen de geleerden dat boek maar half. Over één ding is men het wel eens: Russell’s theorie gaf de jazz het wonder van de eindeloze, niet-akkoordgebonden melodie (het ‘modale’ systeem), waardoor Miles Davis en John Coltrane capriolen konden uithalen die anders onbereikbaar waren gebleven. Zonder George waren we nu nog aan het beboppen (de stijl die in de jaren veertig en vijftig in zwang was). Zelf maakte hij ook elpees, die invloedrijk waren maar tegelijk obscuur bleven. Deze, uit ’61, is een juweel. Een moeiteloze spagaat tussen stratosferische muzikale vrijheid en groovy entertainment. De helft van mijn Frank Zappa-albums kan nu ik dit gehoord heb met de vuilnis mee. Extra bonus is dat op deze plaat Eric Dolphy (sax, basklarinet, fluit) meespeelt. Vuistregel 1: met Eric Dolphy zit je altijd goed.

Lee Morgan: Search for the New Land (1964)

Als je in de jazz (of welke muziek/kunstvorm dan ook) alleen op zoek gaat naar het aller- allerbeste, doe je jezelf tekort. Dan zou je, jazzgesproken, alleen naar Parker, Davis, Monk en Coltrane luisteren. Maar juist als je die iconen even van tafel veegt, ontdek je andere meesters die ook wat te melden hebben. Lee Morgan is een trompettist die groot werd in Art Blakey’s Jazz Messengers, en vervolgens bij Blue Note Records tientallen albums volblies met vurige solo’s. Ook onder eigen naam, zoals dit fijne album. Niet zo beroemd als zijn algemeen erkende meesterwerk The Sidewinder, maar ik vind ‘m veel beter. Heerlijk swingende drive, zonnig, niks aan de handerig, maar soms even heel diep gaand. Met Herbie Hancock (piano) en Wayne Shorter (sax) als bonus. Vuistregel 2: met Shorter zit je altijd goed.

Sonny Rollins: A Night at the Village Vanguard (1957)

De laatste jaren is veel oud jazz-materiaal opgepoetst en opnieuw uitgebracht, blijkbaar met zo’n groot verschil – ten goede uiteraard – in geluidskwaliteit, dat die albums verkocht worden als nieuw. Vooral de ‘Rudy van Gelder’- editions van Blue Note zijn vermaard. Terecht, als je dit hoort. Het concert uit november 1957, integraal op twee cd’s, is van begin tot eind verbluffend. Kraakhelder, alsof je pal vooraan zit. Rollins (die nog steeds leeft en speelt) is een echte rock & roller: recht voor z’n raap, zwetend, bloedend, tranend, onaards qua power maar oh zo subtiel als het nodig is. Dit is een opwindende prachtplaat, misschien wel het album dat je zou moeten kopen als je zomaar in de oceaan van jazz wilt springen. Vuistregel 3: met titels waarin ‘Village Vanguard’ voorkomt zit je altijd goed. Die New Yorkse club maakt altijd het beste in musici wakker.

Andrew Hill: Lift Every Voice (1969)

Hier hebben we iets vreemds te pakken, maar érg fijn. Andrew Hill is een geliefd pianist onder lichtelijk experimenteel-geïnteresseerden. Hij was één van de figuren die begin jaren zestig de ‘simpele’ hardbop te lijf ging met vrije improviaties, moeilijke (maar altijd delicate) composities en avontuurlijke arrangementen. Een top-album uit 1964 is Point of Departure, en inmiddels is ook Compulsion uit 1966 geremastered op de markt. Maar Lift Every Voice is echt een original among originals. Trekker is het typische sixtieskoor, negen man/vrouw sterk, dat een uur lang loos gaat met ‘pah pah paaaahs’ en ‘tu-tu-tuuu-tuuus’ op een bedje van swingende freejazz (met de geweldige Lee Morgan op trompet). Het resultaat is als de soundtrack van een vergeten, aan de Côte d’Azure spelende softpornofilm, en dan flínk weird. Fantastisch voor nachtelijke autoritten. Vuistregel 4: platen van of met Andrew Hill kun je blind kopen, als je tenminste bestand bent tegen hier en daar een smaakvolle dissonant.

Wayne Shorter: The All Seeing Eye (1965)

Wayne Shorter is een begenadigd sax-speler en een nog begenadigder componist. Ergens tussen zijn werk met Art Blakey’s Jazz Messengers en het ‘Tweede Kwintet’ van Miles, knalde hij er voor Blue Note zeven albums in nog geen vier jaar uit, met vooral verbluffend, eigen werk. Het meeste is daarvan is ‘keurige’ muziek; The All Seeing Eye springt eruit als meer avontuurlijk, meer ‘out there’. Donker en opwindend, van begin tot eind, met veel ingehouden samenspel van de vier blazers: Shorter zelf, de ondergewaardeerde James Spaulding (altsax), de fantastische tombonist Grachan Moncur III en trompettist Freddy Hubbard. Groepsimprovisaties en inventieve solo’s wisselen elkaar af en hoe grillig de muziek ook is, het kwaliteitsstempel ‘Wayne Shorter’ zorgt altijd voor een prettige, lange afdronk. Vuistregel 5: koop alles waarop Grachan Moncur III meeblaast.

John Coltrane: Giant Steps (1960)

Hij is de grootste instrumentalist uit de hele jazzgeschiedenis – tenminste, dat zeggen de commentatoren. Coltrane is in elk geval altijd volkomen electrifying. Eind jaren vijftig grossierde hij in sheets of sound, een halsbrekende techniek waarbij hij lange slierten toonladders blies – prachtig maar ook wat vermoeiend. Rond 1960 houdt hij zich weer ietsje in en experimenteert (net als Miles) met ‘modale’ jazz: vrije solo’s over nauwelijks uit akkoorden bestaande begeleiding. Hij doet dit op Giant Steps zo prachtig en zelfbewust, dat het, met Miles’ Kind of Blue het hoogtepunt vormt van deze stijl. Hierna komen nog A Love Supreme, Ascension, en nou ja, zoveel moois en extreems. Geniet vooral van Trane’s onnavolgbaar soepele, hemelse geluid. Of hij nou snel of langzaam, moeilijk of makkelijk blaast: altijd is het adembenemend. Vuistregel 6: Coltrane is de coolste van allemaal.

Miles Davis: Miles Smiles (1966)

Davis vormt in zijn eentje de Buitencategorie van de moderne jazz. Bandleider, vernieuwer, mannetjesmaker, componist – vijfentwintig jaar lang domineerde hij alles en iedereen. In de jaren zeventig ging het mis (zoals met vrijwel alle jazzcats). De laatste grote albums waren In a Silent Way en Bitches Brew. Ietsje daarvoor zat deze, Miles Smiles, nog met het ‘Tweede Grote Kwintet’. Ik heb er de laatste tijd zo’n vijftien keer integraal naar geluisterd en geloof nog steeds mijn oren niet. Hoe Miles blaast, kort afgebeten, kwaad. Hoe Herbie Hancock in zijn toetsen graaft. Hoe Wayne Shorter vecht. Hoe bassist Ron Carter heerst. Maar vooral: Tony Williams, de drummer. Ik heb veel muziek gehoord mensen, teveel misschien wel, maar ik heb nooit zo genadeloos horen drummen. Vuistregel 7: alles van/met Tony Williams is raak.

Gil Evans: Out of the Cool (1960) / Into the Hot (1961)

Okee, twee albums, maar ze horen bij elkaar als Opera & Races van Queen, als Mezmerize & Hypnotize van SOAD, als als als… Bij bigband zie ik altijd zo’n typische bandstand voor me, met rijen vol trombonespelers die ‘leuk’ doen. Vergeet die lol bij Gil Evans. Speelplezier genoeg, maar Evans was een rete-hippe arrangeur, en deze albums zetten de toon voor de vele coole soundtracks van de sixties en de seventies. Hevig swingend, maar op elegante, fijnzinnige en bij tijd en wijle flink dissonante wijze. Muziek om verliefd op te worden, maar vooral om lekker hard mee over ‘s Heren wegen te scheuren. Vuistregel 8: voor bigband na Duke Ellington koop je blind alles van Gil Evans.

Charles Mingus: Cornell (1964)

Stel je studeert en op jouw campus komt een bandje. Gewoonste zaak van de wereld. Cornell University, 18 maart 1964. Jazzgod Charlie Mingus komt langs. In zijn band onder anderen Eric Dolphy (basklarinet, fluit, altsax). Er worden opnames gemaakt maar die raken kwijt. In 2005 vindt iemand ze terug in een oude kast. Resultaat: een concert zo goed, dat het internet er nu al vijf jaar opgewonden van is. Avontuurlijk, warm, beangstigend en feestelijk tegelijk, alles wat lekker is aan jazz komt samen op deze twee cd’s. Zo kan het dus lopen met een schoolfeestje. Vuistregel 9: met Mingus zit je altijd goed, met Dolphy ook (zie eerdere vuistregel), de combinatie hier is huiveringwekkend.

Krzysztof Komeda Quintet: Astigmatic (1965)

Diep verborgen achter het IJzeren Gordijn, waar de knoet van het Communisme alle culturele aberraties onmogelijk maakte en Amerika gelijk stond aan de baarlijke duivel, bloeide in de jaren zestig doodleuk de beste jazz van Europa. De Pool Komeda glorieert vooral op dit album. Drie lange, complexe stukken vol compositorische verrassingen en schitterend spel van onder anderen trompettist Tomasz Stanko, die sinds Komeda’s dood in 1969 op zijn beurt de Poolse jazz belichaamt. Komeda was een avant-gardist, zeker, maar ook een verfijnd filmmuziekmaker. Zijn soundtracks van Rosemary’s Baby, Knife in the Water en andere vroege Polanski-films zijn legendarisch. Astigmatic is een parel voor wie eens een heel andere kant van jazz wil ontdekken, ook geografisch gesproken, maar daarbij geen grammetje kwaliteit wil inleveren. Vuistregel 10: raadpleeg bij aankoop van andere Poolse jazz wel eerst uw platenwederverkoper, want het ook weer niet alles goud wat of dat er blinkt.

Het leuke is dat elk van deze tien meesterwerken aanleiding geeft tot verdere zoektochten. Nog één praktische slotopmerking: al deze albums zijn voor een habbekrats en meestal in schitterende geremasterde versies te verkrijgen.  Voor de Amsterdammers: Concerto is uitstekend gesorteerd, maar een grote verrassing is ook de jazz-afdeling van Fame aan de Kalverstraat, waar de prijzen bovendien nóg lager liggen.

Update: de lijst op Spotify.

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 15 maart 2010 -- Reizende foto’s: Frankrijk (4)
• 5 maart 2010 -- Het teruggevonden oeuvre (4)
• 21 december 2009 -- Het eeuwige beste van 2009, deel 2 (1)
• 18 december 2009 -- Het eeuwige beste van 2009, deel 1 (8)
• 22 december 2008 -- Woody Allen in Paradiso, een dure gok? (10)

Cimetiere du Père-Lachaise. Een bekende begraafplaats vernoemd naar biechtvader, pater Lachaise, is mijn einddoel. Alsof de weergoden zich een tikkeltje beschaamd voelen over hun onstuimige bui op zo een sacrale plek, schuift er een bescheiden wolkje voor de zon, wanneer ik gewijde grond betreed.

Achtergrondgeluiden van de drukke stad worden overstemd door de serene stilte die hier heerst. Als er dan toch sprake is van dwalende geesten en hun voelbare aanwezigheid op deze aardkloot, dan lijken ze op deze plek goed vertegenwoordigd. In deze spirituele ambiance begin ik mijn tocht, een tocht langs de rustplaats van iconen uit de culturele geschiedenis en ze liggen allemaal aan mijn voeten! Hun bijdrage aan de hoge cultuur is onsterfelijk, maar het sterfelijk overschot ligt hier laag en diep in de grond.

Een noodzakelijk kwaad is een plattegrond van maar liefst 47 hectare dodenakker. Napoleon gebruikte deze grond ook  al als begraafplaats en zijn expansiedrang was toen waarschijnlijk ook al vele malen groter dan zijn voorkomen. Tussen de enorme graftombes en catacomben door baan ik mij een weg.

Zoals op de plattegrond nadrukkelijk is aangeduid; Père-Lachaise is  een eerbiedwaardige rustplaats en geen toeristische attractie. Dit betekent in de praktijk een weloverwogen speurtocht langs eindeloze grafmonumenten op zoek naar de pareltjes, die helaas geen bijzondere aanduiding hebben verkregen. De lijst van grondleggers en grootheden uit met name de geschiedenis van muziek, theater, film, literatuur en wetenschap is immers erg lang, maar ook erg onoverzichtelijk.

Père-Lachaise heeft zijn prestigieuze oorsprong liggen in het feit dat Molière en La Fontaine, bij wijze van ‘reclamestunt,’ hier zijn herbegraven en op morbide wijze een trend hebben gezet voor hun nazaten. Oscar Wilde, Marcel Proust, Balzac, De Musset en Daudet volgden al snel in de auteurreeks. Chopin, Dukas, Edith Piaf, Jim Morrison, Gilbert Bécaud en Bellini verzorgen inmiddels de muzikale omlijsting en onze eigen Karel Appel, Delacroix, Max Ernst en vele anderen brengen wat kleur in het geheel. Voor de bètanuances zorgen wetenschappers Comte, Lussac en Kardec en voor wat theatraal en filmische accenten zijn Sarah Bernardt, Yves Montand en Simone Siggnoret verantwoordelijk. Het aristocratische aandeel wordt geleverd door de nazaten van onder andere Napoleon en andere invloedrijke families, vergezeld door menig politiek grootmeester.

Bij een heldere, volle maansetting, in de nachtelijke uurtjes zie ik al zeer amusante taferelen voor ogen; Piaf en Bécaud begeleid door Chopin, plotseling opgeschrikt door het obscene gedrag en drankgelag van Morrison en Oscar Wilde. Wilde die als een echte charmeur Sarah Bernardt het hof probeert te maken en vervolgens zijn Bon vivantallures laat vastleggen op het linnen doek van Delacroix. Ondertussen speculeren Kardec en Molière over de spiritistische leer, waar zij ironisch genoeg inmiddels het dodelijk bewijs van vormen.

Père-Lachaise is behalve een bedevaartsoord voor fanatische pelgrims ook een lust voor het historisch oog. Van oorsprong een Engelse landschapstuin, in de loop der jaren versierd met imponerende grafmonumenten en sfeervolle beeldhouwkunst.

Het graf en zijn verhaal, eenmaal thuis kon ik het niet laten de geschiedenisboeken in te duiken om de biografieën van deze illustere personages te achterhalen en soms stuit je dan op een interessante anekdote. In 1871 werden 147 communards (revolutionaire regering van Parijs) gefusilleerd, hiervoor is een monument opgericht op Père-Lachaise, enkele meters verderop ligt de toenmalig bevelhebber van deze actie, Adolphe Tiers, begraven.

Ontsnappen uit de werkelijkheid en wegduiken in de geheimen en legendes van een mystieke, eeuwenoude plek en het verleden van zijn inwoners.

Komt dat zien!

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 15 maart 2010 -- Reizende foto’s: Frankrijk (4)
• 20 oktober 2009 -- Chéri: Hoe een mogelijke liefde onmogelijk wordt gemaakt (3)
• 16 september 2009 -- Stella: Pubermeisje op weg naar volwassenheid (0)
• 10 september 2009 -- Haar naam was Sarah (3)
• 1 september 2009 -- Molière als medicijn tegen sombere stemming (8)

Deel 2 van het Voetbal-ABC’tje. Vandaag deel 2, N t/m Z.

N = Naar de Berg
Wij trekken zingend naar de berg
De groene vlaggen zee
Gaat na twee keer driekwartier
Weer juichend naar benee

Een clublied (klik op ‘clublied’). Uit jeugdsentiment. In de jaren tachtig sneakten wij als jochies stiekem langs de suppoost om de hoogtijdagen van FC Wageningen mee te maken. Met illustere spelers als Charley van de Weerd en Gerdo Hazelhekke. Bram Braam en Uwe Blotenberg. Jan Fles en Oeki Hoekema. Arjan Turkesteen. Rob Krommendijk. Pure poëzie toch, zo’n rijtje?

Het feest duurde tot het faillissement in 1992. Sindsdien ligt stadion De Wageningse Berg er verlaten en vervallen bij. Da’s heel treurig, kijk maar:

O = Oud-Poelgeest

Ronald Giphart, misschien, en Nico Dijkshoorn… Maar al die saaie schrijvers die je voor je Lijst Nederlands moest lezen, die hebben toch niks te maken met de opwinding van voetbal? Niks is minder waar. Veel schrijvers weten niet alleen op papier poëzie te maken van voetbal, ook ín het veld konden ze er wat van.

Op het – in literaire kringen – beroemde Podiumweekend op Kasteel Oud-Poelgeest (1951) werd er tussen de debatten door gevoetbald door onder andere Remco Campert, Harry Mulisch en Bert Schierbeek. Scheidsrechter was W.F. Hermans, niet met fluit maar met bugelhoorn.

Voor de Nobelprijs voor de Literatuur konden (kunnen) deze mannen ruimschoots gaan. Maar of ze tijdens een WK ver waren gekomen? De foto’s doen het ergste vermoeden…

P = paal
De meest beruchte, meest gehate paal uit de geschiedenis van het Nederlandse voetbal is de doelpaal in Buenos Aires die ons van het wereldkampioenschap afhield. Het is de finale van het WK 1978, Nederland-Argentinië. Argentinië kwam in de eerste helft voor met 1-0, maar acht minuten voor tijd maakte Dick Nanninga gelijk met een kopbal. Vlak daarna was Rensenbrink kansrijk voor de overwinning. Robbie haalde uit, schoot en… paal. Wat een drama. Nederland verloor in de verlenging met 3-1. Maar als die bal van Rensenbrink nou eens een centimeter meer…

Bij kinderen gaat dat gelukkig anders. Op straat of op een veldje heb je geen doelpalen, maar jassen. Willem Wilmink in een gedicht over de verstandelijk gehandicapte Frekie:

Als in de schemer wordt gescoord
gaat ieder die zijn moeder hoort
er stil vandoor.
Een doelpunt dat voor de ene zat
was voor de ander paal of lat:
niemand verloor.

Q = quotes
Veertien quotes van nummer 14. Ter leringh ende vermaeck. Want ze bevatten ontegenzeggelijk diepe voetbalwijsheden, deze uitspraken. Maar ze getuigen vooral van een bepaalde poëtische kwaliteit, zeker als je de opmaak een beetje vrijer toepast – als in een dichtbundel.

1.
De basis is de bal
zo snel mogelijk onder controle krijgen
zodat je iets meer tijd hebt
om te kijken

2.
Je moet schieten
anders kun je niet scoren

3.
Er zijn in een wedstrijd drie minuten
- en die natuurlijk onderverdeeld
in momenten -
waar het op aankomt

4.
Ik heb wel eens gezegd:
als je met 4 – 0 voor staat
en er zijn nog tien minuten te spelen,
kun je beter twee ballen op de lat schieten,
zodat de mensen “oei” en “ai” roepen,
want als je 5 – 0 maakt,
is dat alleen maar voor de stand

5.
Je moet altijd zorgen
dat je een doelpunt meer scoort
als de tegenstander

6.
Om goed te voetballen,
heb je goede voetballers nodig,
maar een goede voetballer
heeft bijna altijd het probleem
van een gebrek aan rendement.
Hij wil het altijd mooier doen
dan strikt noodzakelijk.

7.
Mensen zeggen ook
dat een ploeg die met tien man speelt
gevaarlijker is dan een ploeg
met elf man.
Hoe vaak heb je dàt nou niet gehoord?
Dat komt alleen maar,
omdat vijf van die elf denken:
ik doe een stapje minder,
terwijl vijf van die tien
er juist een schepje bovenop doen.

8.
Als je een hoge balcirculatie nodig hebt,
kan het niet zo zijn
dat er een speler met de bal gaat lopen.
Dat kan niet.
Je kunt hooguit met een bal lopen
om een ander de tijd te geven ergens te komen.

9.
Als wij de bal hebben
kunnen zij niet scoren

10.
Soms moet er iets gebeuren
voordat er iets gebeurt

11.
Je kunt beter ten onder gaan
met je eigen visie
dan met de visie van een ander

12.
Je gaat het pas zien
als je het door hebt

13.
Vaak heeft iets in het leven
waarschijnlijk een noodzaak

14.
Het is noodzakelijk
dat iedereen er is
om het meeste
uit zichzelf te halen
wat dat dan ook mag zijn

R = Robbie
Neehee, niet Robbèn… Robbie! Robbie de Wit heeft de Galerij der Groten nooit mogen halen. Groots als Cruijf, Gullit en van Basten had hij kunnen zijn. Ware het niet dat zijn talent door een veel te vroege hersenbloeding nooit tot wasdom heeft mogen komen. Tragisch…

Mochten we het WK winnen, laten we de beker dan aan Robbie de Wit opdragen.

S = Slade
Slade vat het pakkend samen: Give us a goal!:

S2 = Shuttleworth & Smith
Stop de persen! Want op de valreep is vanuit Engeland dé WK-hit van 2010 gelanceerd. Zangeres/gitariste Jenny Shuttleworth ging in zee met Mark E. Smith, frontman van The Fall. Het resultaat? ‘England’s Heartbeat’, op gebruikelijke wijze zwalkend en cynisch ingezongen door de inmiddels 53-jarige Smith. En a la The Fall wordt de WK-hit vrolijk en ietwat nonchalant afgerammeld. Lekker!

T = Tröckener Kecks
Wij hadden Theo Koomen. De Belgen Rik de Saedeleer. In het nummer ‘Naar De Top’ van de Tröckener Kecks komt die opdraven om commentaar te geven op de natte droom van zanger Rick de Leeuw, die als spits de finale van een WK speelt: Invaller Rick de Leeuw voor het eerst aan de bal. Wordt goed aangepakt, passeert Boniek, tikt de bal tussen de benen van Platini door, speelt de bal voorbij Scirea, De Leeuw is door, blijft-ie kalm? Goal!

Alleen al daarom een van de leukste nummers van de Droge Kaakjes. Terug te horen in deze uitzending van Ronflonflon met Jacques Plafond (1985) – na ongeveer drie minuten, en Plafond praat vrolijk door De Saedeleer heen.

U = Underdog
Indieband Kasabian bedacht een leuke stunt om hun single ‘Underdog’ te promoten. Als parodie op voetbalgames én Guitar Hero bouwden ze een gigantische stellage. Door gekleurde vlakken te raken stuurden jonge voetballers gitaarsamples aan. Met indrukwekkend resultaat:

V = voetbalknieën
New Wave-dichter Ton Lebbink – ‘Voetbalknieën’ (1982).

W = wedstrijd
Voetballen, dat doe je niet voor jezelf of voor de roem. Dat doe je voor je vader. Zelfs de allergrootsten willen maar van één man erkenning: pa. Dat geldt ook voor Marco van Basten. Vader Joop van Basten vertelde ooit in Sport International:
Iedereen denkt maar dat Marco koud is, maar hij is een hele gevoelige jongen. Een tijdje geleden zaten Marco en ik hier op de bank. De radio stond aan en we luisterden naar een levenslied. Tegen Marco zei ik dat ik daar slecht tegen kan. Toen zei Marco: “Weet je waar ik niet tegen kan? Dat liedje van André van Duin: Mijn trouwste supporter is mijn vader.” Dus ik zei: “Dat liedje heb ik.” Ik zet dat nummer op, begint hij te huilen als een klein kind. De tranen liepen over zijn wangen.

Zanger van levensliederen Bram Vermeulen verwoordt het vader en zoon-gevoel kernachtig in Het is een wedstrijd:

Tien keer achter elkaar kan hij het al,
deze jongen kan alles met een bal.
Zeker weten dat ‘ie tot de honderd komt,
die bal komt nooit meer op de grond.
Kijk maar. Kijk maar. Kijk maar.

Het is een wedstrijd. Het is een wedstrijd.
Het is een wedstrijd die je niet winnen kan.

Het is een wedstrijd. Het is een wedstrijd.
En het gaat maar tegen één man:
Papa, kijk dan! Papa, kijk dan!
Papa, kijk dan naar mij.

(Bram Vermeulen – ‘Het is een wedstrijd’, van de cd Vriend en vijand, 1991)

X = X-chromosomen
Wel nodig, maar niet bepalend voor het voetbalgevoel. Daarvoor heb je zowel X- als Y-chromosomen nodig, in alle lichaamscellen. Met dubbele X-chromosomen in de cellen kom je een heel end, dat is waar, maar dan blijft het voetbalgevoel toch beperkt tot het kontje van Gio, de oranje jurkjes van Sylvie of het lekkere bekkie van Demy (de Zeeuw). En de kinderen, natuurlijk de kinderen. Maar voor het juiste begrip van de buitenspelval, de uitverdedigende keeper of de ruit is die Y onontbeerlijk.

Y = You’ll Never Walk Alone

Het ultieme voetballied. Gezongen door het ultieme voetbalkoor: de fans van FC Liverpool. Uitgevoerd op het ultieme moment: op 23 mei 2007 in Athene, na de Champions League finale tegen AC Milan.

Z = Zangeres Zonder Naam
Tot slot een onvervalste tranentrekker: de smartlap ‘Jantje’s Voetbal’. Het origineel is gezongen door Jerry Bey, de man die altijd in de schaduw stond van zijn beroemde zus. Maar Mary Servaes-Bey had net iets meer ‘snik’ in haar stem. Dus ‘Jantje’s Voetbal’ komt bij haar meer aan. Onvindbaar op YouTube of Spotify, dus de tekst moet hier volstaan:

Jantje wou zo graag gaan spelen
Maar hij durfde niet te gaan
Met zijn voetbal in zijn handtjes
Bleef hij bij het ziekbed staan
Koortsig waren moeders lippen
Ach wat hijgde moeders borst
En hij hoorde haar toen fluisteren
Jantje, moeder heeft zo’n dorst
En buiten riepen zijn vriendjes
Jantje kom nu toch gauw
Dan gaan we fijn samen spelen
Met die voetbal van jou

Met de tranen in zijn ogen
Nam hij toen zijn voetbal mee
En verkocht die voor een gulden
Aan de jongen van benee
Nu kon hij wat lekkers kopen
Voor zijn allerliefste schat
De allermooiste blauwe druiven
Die de groentewinkel had
En buiten riepen zijn vriendjes
Jantje kom nu toch gauw
Dan gaan we fijn samen spelen
Met die voetbal van jou

Buiten adem kwam klein Jantje
Met de druiven in zijn hand
In de armelijke kamer
Bij het schamelijke ledikantje
Moesje, riep hij toen heel zachtjes
Moesje kijk me toch eens aan
Maar zijn moedertje die keek niet
Zij was heel stil heen gegaan
En buiten riepen zijn vriendjes
Jantje kom nu toch gauw
Dan gaan we fijn samen spelen
Met die voetbal van jou…

Lees hier deel 1, de A t/m M

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 4 juni 2010 -- Voetbal-ABC’tje, deel 1 (6)
• 24 juni 2010 -- Reizende foto’s: Afrika (1)
• 4 december 2009 -- Missen (0)
• 7 september 2009 -- Vrouwenvoetbal (4)
• 4 september 2009 -- Missen (0)

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 20 augustus 2008 -- Verscheurdheid in woord en beeld (7)

Weinig warmte hier

Deze filmposter van Zwartboek is er ook niet vrolijker op geworden (wel cool overigens).

Hier dan! Twee tortelduifjes op de hoek Sarphatipark- Eerste Jan Steenstraat? Nope. Mannetjes die elkaar de kleine hersenpan inpikken.

Dan het park maar in. De rommel en stank achterlatend.

Met je geliefde op een bankje zitten? Vergeet het maar. Zwaar bewaakt. Zonder brood geen toegang.

De hoop bijna opgevend stuitten we op een morsig tiepje met zakken broodkruimels die wel toegang kreeg tot een bankje. We stonden erbij en keken ernaar toen een dappere moeder eend en haar enige nog levende kindje vochten voor hun leven tussen tientallen lompe duiven die alsmaar de stukjes brood voor hun snavels wegkaapten. De man streek over zijn hart en beroerde de onze toen hij speciaal voor de kleine rakker een flink stuk brood reserveerde en ervoor zorgde dat hij alleen kon toehappen.

Liefde gevonden!
En zo werd Amsterdam op een kille stinkende meizondag toch nog warm.

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 22 juli 2009 -- Dronken publiek, duur en toch leuk (3)
• 17 mei 2010 -- Straatplaat: Fiets (1)
• 28 april 2010 -- Maartens lichtbeelden (5)
• 1 februari 2010 -- Enkele voorstellen m.b.t. een romantische vorm van duurzaamheid (5)
• 20 januari 2010 -- Wandelen met Wigbold de Olifant (2)

Maar weggooien is nóg beter. Weggooien is de ultieme Bevrijding. Al nemen mp3′s geen fysieke ruimte in, om ze echt van je gemoed te krijgen moet je ze wissen. Dat is dus wat ik ga doen. Het kaf van het koren. Wat slecht is moet weg, wat middelmatig is moet weg, wat goed is maar nét niet goed genoeg, moet zeker weg.

Maarrrr.. omdat ik niet helemaal zeker ben van mijn zaak, laat ik jullie, beste lezers en lieve lezeressen, graag meekijken over mijn schouder. Alles wordt voorlopig nog in potlood geschreven, dus jullie reacties neem ik mee in de uiteindelijke executie. Wie huiverig is voor name dropping en allergisch voor ‘kijk-mij-eens-een-brede-smaak-hebben-types’, gaat beter iets anders doen. Wie wat te zeuren of te klagen heeft, is echter van harte welkom in mijn iPod.

Goed dan. Veertien genres vertoont mijn iPod Classic 120. Losse nummers verwijder ik niet, alles gaat per heel album. Of per heel oeuvre, da’s nog sneller! Ik ga reputaties maken en breken. I’ll take no prisoners.

1. Alternative: (Belachelijke genre-aanduiding, in mijn geval was ‘wezenloze vergaarbak’ beter geweest). Ik gooi heel Joy Division eruit. Dat komt, ik ben nogal van New Order de laatste tijd, dat ik domweg beter vind. Ian Curtis is overschat. En ik heb veel te veel Cure: alleen Kiss Me Kiss Me Kiss Me, Disintegration en Bloodflowers blijven. Topalbums alledrie. Waarom heb ik eigenlijk Depeche Mode? Ik houd alleen Playing the Angel uit 2005, het vroege werk mag elders uitrusten. Van Sonic Youth bewaar ik alles, die lui zijn goddelijk, zelfs als ze het niet zijn. Van Minutemen alleen Double Nickles on the Dime (1984) en van Wire de eerste drie albums uit 77, 78 en 79, de rest is vuilnis. Modest Mouse en Yo La Tengo heb ik nog maar net ontdekt. Mag allemaal blijven, al gaat daar later de vlooienkam ook nog wel door. Scout Niblett vliegt de laan uit, de onbegrijpelijk mooie muziek Joanna Newsom koester ik daarentegen tot mijn dood (koopt allen haar laatste driedubbele Have One On Me!). John Frusciante blijft, Pavement sneeft. En het Texaanse Harlem, met het gloednieuwe album Hippies, zet ik nu op. Heerlijke plaat. Liars en My Brightest Diamond krijgen het voordeel van de twijfel. Alles van de Talking Heads en David Byrne blijft bewaard, al moet laatstgenoemde wel opletten dat hij op het rechte spoor blijft. De Ramones ben ik beu, de Dead Kennedys nog lange niet. Kers op deze taart: Kick out the Jams van MC 5 (uit 1968!).

2. Americana: (Weer een nutteloze vergaarbak). Dylan, Cash, (Robert) Johnson en Waits staan boven de wet. Ik houd wat oude blues achter, wat compilaties van Muddy Waters en Howlin’ Wolf. Lucinca Williams, hmmm. Alleen Car Wheels on a Gravel Road beklijft. De rest is rijp voor vergetelheid. Van Natalie Merchant is net een weergaloos album verschenen, vol zachte kinderliedjes voor volwassenen: Leave Your Sleep. De rest van haar oeuvre zet ik even in de wachtkamer. Tony Joe White, erg van genoten vroeger, maar ik kan het niet meer horen. Mount Eerie a.k.a. The Microphones, kijk, daar hebben we wat, en Bonnie ‘Prince’ Billy natuurlijk! Sufjan Stevens, ach wat heerlijk blijft die blije christen. Maar bah, ik heb ook alles van Hank Williams. Niet lang meer – wezenloze rotzooi. Weg! Jeff Buckley en Chris Whitley staan hier ook geparkeerd (ik zou geen beste platenwinkelier zijn, vrees ik). Beiden voor de eeuwigheid. God hebbe hun ziel, wij koesteren hun muziek.

3. Avant-garde: Van drie grootmeesters blijf ik integraal af: Beefheart, Zappa en Zorn. Geen noot wil ik ervan missen. Einstürzende Neubauten daarentegen snoei ik flink in; alleen Perpetuum Mobile en Silence is Sexy blijven behouden, danke schön. Kraftwerk, belangrijke innovators, maar niet langer op mijn iPod. En ja, één plaat van Omar Rodriguez-Lopez moet genoeg zijn (in plaats van achttien), maar wélke? Omar Rodriguez uit 2005 waarschijnlijk, met onvergetelijke Nederlandstalige songtitels als Een Ode aan Ed van der Elsken, Vondelpark bij Nacht en Spookrijden op het fietspad. Robert Wyatt blijft (Cuckooland en Rock Bottom), OOIOO gaat op de schroothoop. Van Secret Chiefs 3 heb ik vijf albums, de overige vijf wil ik ook nog, maar het is nu geen tijd om uit te breiden. Autechre moet opzouten, Carla Kihlstedt niet (haar 2 Foot Yard is een stuitend goed album). Van Soul Coughing blijft elke noot weergaloos, These New Puritans zijn nog niet zover maar mogen even blijven rijpen. Een hele stal Tzadik-artiesten (label van John Zorn) gaat onbeluisterd de container in. Sorry, John.

4. Dance: Alles ongeopend het asvat in. Wie danst er nog? Vijf gieg lichter!

5. Hard: Ach ja, hard. Wat is hard? Slayer is hard. Reign in Blood blijft dus, maar da’s ook alles van deze jongens. En ik ga oudjes snoeien. ACDC en Deep Purple: weg ermee. Led Zeppelin en Black Sabbath blijven uiteraard, zij het slechts met geremasterde best of-compilaties. Metallica wegwezen. Guns ‘n Roses go home (had ik dat nog? Jezus). Ik twijfel over Foo Fighters. Eéntje houden dan maar, One by One uit 2002; de rest in de prullenmand. Queens of the Stone Age is heilig, The Mars Volta ook, en System of a Down. Maar Rammstein, Wolfmother en Motorhead gaan met pensioen. Faith no More wankelt – en blijft binnenboord, vanwege die stem. I love Mike Patton. Mr. Bungle spaar ik daarom ook nog even.

6. Hiphop: Geen al te uitgebreide collectie. NASA en Basement Jaxx houd ik. De Wu Tangs vliegen eruit, net als Gorillaz - en nu ja, de hele rest. Hoe kwam ik in jezusnaam aan Snoop? Weg ermee, ik ben het spuugzat. Het vaderlandse Fresku blijft eventjes, al was het maar om dat glorieuze nummer Kutkop.

7. Jazz: Com-ple-te wildgroei. Niet meer door te komen. (Wacht, even een pijp opsteken en een ringbaard opplakken). Als ik nu eens rigoureus doe? Ik houd Miles, Trane en Bird en al het andere haal ik door de gehaktmolen. Nee, da’s té erg. Billie Holiday blijft ook, en Chet Baker, en Art Pepper. Mingus, Monk en Dolphy - ah ja, zo ontstaat dat dus, wildgroei. Herbie, Horace en Ornette. Old Blue Eyes, Nina en Ella. The Duke. Wayne, Sun en Sonny. The Bad Plus, Martin Medeski & Wood – Art Blakey! Ok, ik houd alles en smijt alleen de verschrikkelijke aangroei van compilaties vol derderangs bagger weg.

8. Kamermuziek: Alles blijft, niets verdwijnt. Klassieke kamermuziek is het heilige sanctorum van wat mij rest aan goede smaak. Al het andere mag vervliegen, als dit blijven mag. Zelfs dit mag weg, als Bach blijven mag. Zelfs Bach mag weg, als de Chaconne uit de Tweede Sonate voor Solo Viool blijven mag. Zelfs de Chaconne mag weg, als ik maar mee mag.

9. Orkestmuziek: Hier kan het nodige verdwijnen. Wat doen Beethovens symfonieën op een iPod? Ja, hier ga ik hakken: symfonieën van Nielsen en Bruckner en Brahms en Tsjaikovski en Mahler - heel mooi, dank u hartelijk, tot ziens. Wat ik bewaar zijn de barokke maar wonderlijk emotionele vioolconcerten en concerti grossi van Vivaldi en Bach en Handel en Corelli en Locatelli en Geminiani en Muffat en Biber. En speelse symfonietjes van Haydn (ik ben een sucker voor Haydn) en Mozart. Pianoconcerten houd ik ook een paar van: Wat Mozart, wat Saint-Saëns, Rach 2 en 3 – what else do we need? Nieuwere muziek, van Villa-Lobos tot Sjostakovitsj, en van Ives tot Barber bewaar ik eveneens, in uitgedunde vorm, maar Messiaen, Enescu en Korngold mogen elders lawaai gaan maken.

10. Oude Helden: uit mijn jeugd. De Beatles. Hendrix. Doors, Young en Stones, en zo nog dertig dino’s. Van allemaal bewaar ik één fraai album, of nu ja, twee. Van de Fab Four uiteraard Rubber Soul en Revolver (okee, ik bewaar die hele geremasterde oeuvre-box), van de Stones Exile on Mainstreet, van Hendrix Electric Ladyland. De rest hoor ik wel op de radio, met uitzondering van de altijd zo troostrijke Joni Mitchell, die ik volledig in ere houd, met een strik erom. Andere oude helden, die ik in mijn jonge jaren koesterde, smijt ik nu definitief weg: Queen, ELO, Supertramp & the like (stil maar, ‘k heb ze nog op vinyl).

11. Piano: Gaat geen jota van weg, is een zorgvuldig opgebouwde collectie. Van de hedendaagse pareltjes noem ik Beata Moon en Frederic Rzewski, beiden voor haast niks te koop op het onvolprezen Naxos-label. Scarlatti en Haydn schreven veel sonates, maar elke seconde ervan wil ik binnen handbereik. Chopin net zo, natuurlijk. Ik zou het daarnaast erg benauwd krijgen zonder de Preludes & Fuga’s van Sjostakovitsj (om over die van Bach te zwijgen, in meerdere versies dan nog, van Glenn Gould tot Ivo Janssen). En is er überhaupt leven mogelijk zonder het onmiddellijk bij de hand hebben van de integrale Schubert-transcripties van Liszt? Ik dacht het niet. Mompou. Schumann. Beethoven. Maar ook John Adams. Alles blijft.

12. Pop: Vergaarbak, uiteraard. Hoeren-genre pur sang. Kan helemaal weg, op enkele nieuwe dingetjes na, die voorlopig de moeite waard zijn: Beirut, Besnard Lakes, Bird & The Bee, Broken Bells, Gogol Bordello, om het bij de letter B te laten. Pop hoort fris en van nu te zijn, aan oude pop (los van sommige Oude Helden) hebben we niets. Weg dus met Abba, en met Boney M, en ook weg met de meest overschatte band aller tijden, de Beach Boys (het Amerikaanse antwoord op de Beatles, maar wel het verkeerde antwoord). De leukste pop van de laatste jaren? Noisettes! Nieuw album graag!

13. Rock: Vergaarbak nummer zoveel. Hiervan kan ook aangenaam veel in het vuilvat. Jack White blijft echter, met al zijn projecten, evenals Kings of Leon. De rest van de lekkere bandjes van de laatste tien jaar mag terug naar huis. Leuk allemaal, erg van genoten, maar nu graag weer een nieuwe lichting. Ok, ik houd de Ting Tings (is dat rock? enfin), We Were Promised Jetpacks en The Switches nog even aan. Maar verder: dag Arctic Monkeys, dag Maximo Park, dag Crooked Vultures, dag Kaiser Chiefs en dag Franz Ferdinand – daaaaag!

14. Soul, Funk & R&B: Simpel. Prince blijft, Stevie Wonder ook. Wat verzameld werk van Curtis en James en Marvin en Otis en Aretha en Al (Green). Nieuwbroekie Eli Paperboy Reed mag ook blijven. Eigenlijk moet dat ‘R&B’ er helemaal uit. Ik héb het geprobeerd, maar mensen, wat een narigheid. Parliament moet ook maar eens weg, Funkadelic gaat echter nooit verloren. En Sly? Over Sly denk ik nog even. Que sera sera.

He he, dat lucht op. Bevrijdingsdag. De zon schijnt!

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 30 maart 2010 -- Bach en de kinderen (4)
• 4 maart 2010 -- F*** de muziekcensuur (7)
• 30 december 2009 -- Beste wensen (1)
• 26 november 2009 -- Wedstrijd in het noorden: Finland – IJsland (1)
• 12 november 2009 -- “I will endure” (0)

Locatie van dit horrorfestijn was uiteraard bioscoop Tuschinski, waar het al gehuisvest was toen het nog Weekend of Terror heette in de jaren 80. De massa griezelfilmfans die voor de nog gesloten deuren van de bioscoop stonden, draaide zich warm op voorbijrijdende trams (“TRAMHOERRRRRRR”) en ME busjes (The A-Team deuntje). Hè, gezellig.
Met de tickets in de pocket konden we, na een voor lange vertraging zorgende securitycheck bij de ingang, plaatsnemen op het eerste balkon. De perfecte spot, want hier krijg je geen wc-rollen en popcorn op je harses. Het introductiepraatje van initiator Jan ‘Mr. Horror’ Doense was onhoorbaar door de HOERRRRRR- en HOMOOOOOOOO-koren die hem ten deel vielen. Dat we zouden aanvangen met de Spaanse zombiefilm [Rec 2] kon ik nog net uit het kabaal opmaken.

[REC 2] is -duh- het vervolg op [REC], het verrassende kleine meesterwerkje dat in 2007 het wereldwijde horrorpubliek meer dan tevree stelde. En dat ondanks de magere plot: in een appartementencomplex in Barcelona heerst een vreemd virus en wordt daarom hermetisch afgesloten. Het virus blijkt nogal agressief en verandert de geïnfecteerden, een aantal seconden nasterven, in bloeddorstige zombies. En dan is er stront aan de knikker. In deel 1 wordt het geheel op film gezet door een journaliste en haar cameraman die een tv-reportage over de locale brandweer maken en in deel 2 zijn het de camerahelmen van de mobiele eenheid die alles vastleggen.
Helaas verliest dit tweede deel halverwege z’n geloofwaardigheid, terwijl het de weg vrijbaant voor nog een vervolg. Jammer.

Het was mijn ontmaagding wat Night of Terror betreft en hoewel ik op geschreeuw en gegooi voorbereid was, moest ik even wennen. Ongelooflijk, wat een teringherrie. Vier films lang was het geen seconde stil. Elke vrouw is een HOERRRRRRR, elke man is een HOMOOOO, elk busje of klusje krijgt het A-Team deuntje voor z’n kiezen en iedereen moet zijn of haar broek uit, tieten laten zien of neuken. Ik besef dat dit nogal ordinair en platvloers overkomt. En dat is het ook. Maar wat is het leuk!

Een voorbeeld. Hieronder 2 minuten uit de tweede film, The Crazies. Krijg je een indruk:

Knus hè?

Overigens wijkt het verhaal van The Crazies niet gek veel af van [Rec 2], want ook in deze remake van George A. Romero’s klassieker uit 1973 wordt de bevolking van een stadje besmet. Via het drinkwater raakt men geïnfecteerd en gaat men crazy doen, inclusief moordneigingen. Geen slechte film hoor, maar wel erg Hollywood. Lekker veilig allemaal en volgens de bekende clichématige verhaallijntjes. Desondanks een vermakelijke rit en mooie effecten.

Dan is het tijd voor de Scream Queen competitie. Wie kan het meest overtuigend het volgende simuleren: schrik-schreeuw-sterf. Een paar matige pogingen volgden van dappere dames die zich niet van de kaart moesten laten brengen door de oorverdovende hoertirades. Geinig maar tam. Nu weer snel naar de films.

Film drie, het is inmiddels rond vijven, is er wederom één in het zombiegenre (wat bof ik toch): La Horde. Da’s Frans voor de horde. En ja, dat slaat op zombies. Heel veel zombies. Een prima horror die begint als stevige actie-thriller waarin een groepje smerissen wraak willen nemen op een groepje criminelen. Als het virus zijn intrede doet zijn ze geneigd hun vete opzij te zetten en samen te vechten tegen de ondoden. Snoeiharde film waarin het brute geweld de hoofdrol speelt. De zombies zien er pico bello uit en ondanks het flinterdunne verhaal kijkt de film heerlijk weg.

Hierna haakten veel mensen af. De zon scheen al weer vrolijk en men was schor en moe. Ik niet natuurlijk en ga all the way voor de slotfilm: Vampire Girl vs Frankenstein Girl.

Japanse Troma. Mijn god, wat een vage film. Fout fouter foutst en dat had ook wel wat. Na een uur uur had ik genoeg van het rondspuitende bloed, de Japanse giechelmeisjes en slechte special effects en was blij dat ‘ie was afgelopen. Via de vluchtroute werden we naar buiten geloodst (over half uurtje begon de eerste kindervoorstelling alweer) en kregen een promo dvd mee met daarop twee afleveringen van de horror tv-serie Fear Itself. Zal mij benieuwen.

Dat was het. Als een zombie sleepte ik mezelf naar mijn tweewieler en trapte mezelf langs allemaal hoeren en homo’s naar huis. Een unieke ervaring rijker en een uiterst vermakelijke nacht achter de rug. Dit is absoluut een aanrader en count me in voor volgend jaar.

Het Imagine festival speelt nog tot en met 24 april in Kriterion, Amsterdam

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 23 april 2009 -- Imagine 2009 (8)
• 23 april 2009 -- Imagine: vier slechte films (3)
• 28 september 2009 -- Franse horror opnieuw uitgebracht (0)
• 25 april 2009 -- Mijn zieke geest (4)
• 22 april 2009 -- Imagine: Martyrs, horror zoals horror bedoeld is (14)

Ik denk veel aan Johannes Sebastiaan Bach. Nu niet meteen weglopen. Er is weinig mis, volgens mij, met gedachten aan Johannes Sebastiaan Bach. Het is bovendien logisch, zul je zeggen, dat je aan Bach denkt, want het is bijna Pasen. Paastijd is Bachtijd, daar hebben sommige mensen nu eenmaal last van. Maar zo zit het niet met mij. Ik denk het hele jaar door aan Bach. Maar omdat de naam zoveel valt, denk ik zo mogelijk nog meer aan hem dan anders.

Het begint ‘s ochtends. Zo gauw ik wakker word is hij in mijn gedachten. Er ontwikkelt zich een melodie in mijn hoofd, elke dag een andere, en ik weet: dit is Bach. Vanochtend was het bijvoorbeeld de Allemande uit de Vierde Partita voor klavier. Als een nocturne van Chopin zo mooi, maar meer dan honderd jaar ouder. Zet ‘m maar even aan, voor de rest van dit stukje, en blijf er daarna nog een paar minuten aan vast klampen met je oren. Stoor je daarbij niet aan een licht meeneuriënde Glenn Gould, dat hoort zo.

[Ga naar de site om de audio te beluisteren]

Zelf heb ik geen kinderen, maar ik weet dat ouders van hun kinderen houden als van niemand anders. Bach kreeg er twintig, met twee achtereenvolgende echtgenotes. Tien van hen stierven vóór volwassenheid. Tien. Sommige mensen zeggen dat Bach zijn inspiratie haalde uit zijn geloof in God. Ik denk het niet. Bachs muziek is zo mooi en diep, daar kan niet zoiets volstrekt bespottelijks als ‘God’ achter zitten. Ik denk dat Bach, net als Shakespeare, Michelangelo en al die andere waarachtige grootheden uit de kunst, vooral een gewoon, zij het dan met uitzonderlijk talent begiftigd mens was, met heel veel kwade en kwalijke kanten bovendien, om de de goede eigenschappen niet te veel in de weg van de creativiteit te laten staan.

Bach was een moeilijk mens. Tegenover zichzelf, zijn werkgevers, zijn stadgenoten. Voor zijn kinderen was hij echter alles wat je van een vader mocht verwachten. Liefdevol, zorgzaam, streng, goedhartig. Bach heeft zijn verbittering van zich af geschreven – zoveel dood in één gezin – en daaraan hebben we deze Allemande, én de Mattheus, te danken. Er is weinig bekend over zijn privéleven, en dat sterkt mijn overtuiging. Kunstenaars die hun inspiratie dicht bij huis halen, laten minder documentaire sporen na dan de grote zoekers en reizigers.

Bach kwam, het is bekend, uit een muzikale familie: er zijn meer dan vijftig professionele ‘Bachs’ geweest (de naam was in Thüringen lange tijd synoniem met ‘muzikant’). Onze J.S. was natuurlijk de grootste, maar vlak ook zijn zonen Wilhelm Friedemann, Carl Phillip Emanuel en Johann Christian niet uit. Het zijn juist deze fantastische componisten door wie Haydn, Mozart en Beethoven direct werden beïnvloed. En al leek hun muziek niet erg op die van hun vader, toch is er veel Bachiaanse genialiteit door hun vingers op het lijntjespapier terecht gekomen.

Wat mij ontroert is dat deze reuzen uit de klassieke muziek als kind in die componistenkamer in Leipzig hebben geleerd, gewerkt en geleefd. Noot voor noot hebben ze het vak geleerd van die oude pruikenkop met zijn hoest en slechte ogen. Ik zou er zo graag om het hoekje willen kijken. En dan na het geijkte snapshot (v.l.n.r. JS, JC, CPE en WF) wel gewoon aan het werk, want dat wil ik zien: het rumoer, het zweet en de tranen, en de lol van een potje musiceren.

De oude Bach componeerde staand aan een katheder. De grote halfduistere ruimte was meteen opslag- en reparatieplaats van instrumenten. Overal zaten leerlingen (onder wie natuurlijk zonen en dochters) partituren te kopiëren, blokfluit of viool te studeren, of latijn te blokken. Bach was behalve kerkcomponist ook leraar klassieke talen en koor- en orkestleider. Alles bijeen een hondenbaan, en toch schreef hij vrijwel wekelijks een cantate, voor de feestdagen een Passie of een Oratorium, en wrochte hij in zijn latere jaren onbevattelijk diepzinnige stukken als Die Kunst der Füge. Hij was niet kapot te krijgen. Temidden van al die kinderen, zolang ze in leven bleven, woekerde hij met zijn talenten, het moet een ontzagwekkend schouwspel zijn geweest.

In onze tijd houden we allemaal van de oude Bach, maar dat is niet altijd zo geweest. Al tijdens zijn leven koesterde hij een conservatieve, of zeg – volgens tijdgenoten – maar gerust achterhaalde muziekopvatting. Er was allang een revolutie gaande in de richting van lichte, aardse, harmonische muziek – muziek die zijn zonen zouden gaan maken en verbreiden, en die zou uitmonden in de ‘Weense klassieke stijl’. Maar J.S. hield stug vast aan het aloude, polyfone, contrapuntische idioom; een aanpak die in mindere handen inderdaad tot starre, rationele en stijve muziek kon leiden. Maar Bach steeg daar bovenuit, en wist met die ‘moeilijke’ vormentaal het allerhoogste te bereiken.

Bij zijn dood in 1750 had niemand daar oren naar. Men besloot (bij wijze van spreken) meteen maar dat nu de Barok was afgelopen en kondigde het Classisime aan. Het moest tachtig jaar duren – de jaren van genoemde meesters Haydn, Mozart en Beethoven – tot er weer een generatie kwam die het werk van Bach opnieuw op waarde wist te schatten – met Mendelssohn als grootste pleitbezorger. Wat men zag, en vooral hoorde, was dat Bach helemaal niet ‘conservatief’ of ‘achterhaald’ was, maar in veel opzichten zijn tijd ver vooruit, of liever: volstrekt tijdloos.

De rest is geschiedenis. Niets bij Bach klinkt star, niets rationeel, niets stijf: Bach is de vitaalste van alle componisten, de invloedrijkste, en naar mijn smaak ook de beste – de goeden ook te na gesproken. De Mattheus sla ik over dit jaar – zonder veel spijt. Geef mij liever de honderden en honderden kleinere werken, voor solo viool, voor solo cello, voor toetsen – en de concerten, en de trio’s, en de aria’s uit de cantates, al die onvergelijkbaar mooie melodieën die zijn ontstaan temidden van spelende en oefenende kinderen, van strijdbaar wassende en kokende echtgenotes en keukenmeiden, van klagende en klierende bazen en opdrachtgevers en schuldeisers, en van marktgeluiden die door het open raam naar binnen zwieren.

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 5 mei 2010 -- De deleteknop als ultieme Bevrijding (6)
• 4 maart 2010 -- F*** de muziekcensuur (7)
• 30 december 2009 -- Beste wensen (1)
• 26 november 2009 -- Wedstrijd in het noorden: Finland – IJsland (1)
• 12 november 2009 -- “I will endure” (0)

Als je langs de erecties en masturberende exhibitionisten (NSFW, klikken op eigen risico!) heen kijkt, is Chatroulette een ontzettend leuke ontmoetingsplek. Heus, er zitten bijzondere mensen tussen. Types als jij!! Ondergetekende ging op zoek naar deze personen en in plaats van met z’n smoelwerk voor de camera te verschijnen, bood ik aan een portret van ze te tekenen. De volgende simpele vraag moest ze verleiden tot het aannemen van de pose:

Vervolgens kon ik aan de slag. Een origineel Chatroulette portret in 1 minuut! Uiteraard maakte ik daarna een screenshot. Klik voor groter formaat.

Als een soort Amélie Poulain maakte ik mensen in 1 minuut vrolijk. En dat geeft best een goed gevoel.

En zelfs de pretty girls out there laten zich uitgebreid bekijken:

Nog een leuke bijkomstigheid: het streelt je ego als men je prestatie kan waarderen en complimenteert. In de pocket, zeg maar.

En zo was er weer een avond voorbij. Ondertussen ga ik gewoon door met de portretten in de hoop veel beter werk te leveren dan bovenstaande prenten. Wie weet kom je me wel tegen op Chatroulette. Next (F9)!

UPDATE: Zie ook de video’s die ik maakte op het speciale You Tube kanaal!

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 6 oktober 2009 -- 24 Hour Comics Day (2)
• 23 september 2009 -- Een ode aan de balpuntpen (3)
• 3 januari 2009 -- TV-portretten (6)

Ik begrijp die voorjaarslust, ben een mens als ieder ander. Het heeft met ‘schoon’ te maken, en met ‘seks’. Vreemd genoeg is normale seks niet schoon maar juist buitengewoon smerig, maar in het voorjaar verenigen de tegengereide emoties ‘schoon’ en ‘seks’ zich, en nemen wij elkaar het liefst op een balkon vol wapperend wasgoed, in een versgevulde koeiendrinktrog aan de rand van een sapgroen weiland, of op de smetteloze snijtafel van een vooraanstaand patholoog-anatoom.

Bomen, zou je zeggen, staan nog meer dan mensen te popelen om in het blad te raken. Welnu, populieren misschien, die goedkope bonenstaken, die tot weinig anders dienen dan tot lucifers gezaagd te worden, en dan nog bepaald geen säkerhets tändstickor, maar ultragoedkope strijkhoutjes uit de Aldi, die wel branden maar ook stinken, door het slinks toegevoegde lijnzaadolie-deriviraat blanöl, als het al geen salpeteriseerd kartonzuur is, want de Chinezen hebben wat dat betreft geen scrupules en waarom zouden ze ook, ze komen er toch aan, als het niet goedschiks is dan wel kwaadschiks.

Bomen willen helemaal geen lente. Ben je gek. Bomen willen gewoon boom zijn. En echte bomen zijn kaal. Zou een boom pas boom zijn als hij vol van kruin en groen van aanzien is? Laat ze niet lachen, de bomen. Ze haten groen. Ze móeten groen worden vanwege de fotosynthese, maar ze haten het. Groen is voor een boom wat beige is voor een plastic wasknijper. Een boom wil als een neet zo kaal zijn takken koesteren in de regen.

Bomen hebben, hoe zal ik het zeggen, gevoelige naturen. Bomen zijn geen lachebekjes, dat zullen ze zelf, desgevraagd, moeten toegeven. Ze vormen zeg maar – en ik bedoel hier niet het platte ‘zeg maar’ zoals we dat in de bus van Almere naar Weesp maar al te vaak moeten optekenen, maar letterlijk: zeg maar, toe maar, gooi het er maar uit – ze vormen de meest chagrijnige flora ter wereld. Voilá. Een boom is een misantroop en, in bepaalde opzichten, een hansworst van jewelste.

Daarom houd ik van ze. Bomen zijn van vlees en bloed, zo goed als wij dat zijn – al is het dan bij wijze van spreken. Het zijn unieke creaturen, ieder voor zich en de één zo goed als de ander, ook al is hij een populier. Zelfs als ze gekloond zijn, zoals veel vrucht- en fruitbomen, hebben bomen karakter en persoonlijkheid. Dat wéten ze. Wat wat ze ook weten – en ons willen vertellen, juist nu – is dat ze die persoonlijkheid, dat chagrijn zo je wilt, die nauwelijks verholen Weltschmertz, kwijtraken zo gauw de blaadjes weer gaan groeien. Hun knoestige takken schrijven het in blokletters op staalblauwe hemelluchten.

De bomen in deze fotoserie zijn allemaal maartse bomen, dezer weken door mij waargenomen en vastgelegd. Nu het ‘grote wonder’ weer op stapel staat (waaiend wasgoed, lammetjes, handtastelijkheden op het balkon), wil ik graag nog eenmaal stilstaan bij het laatste stadium waarin onze verstokte zuurpruimen zichzelf zijn. Kijk vandaag en morgen nog eens naar buiten, verwijl een stonde in het woud, been nog eenmaal door het park of ga aan de wandel langs de gracht, kijk naar de stammen, de takken, de wortels, voel de kracht, de eigenheid, de werkelijke schoonheid van onze grote eiken-, beuken- of wilgenhouten vrienden, en bedenk: pas in november krijgen we deze allerindividueelste expressie weer te zien.

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 21 april 2009 -- Spaanse aken, mandelbrodfractalen en huilende zenmeesters (1)
• 27 april 2010 -- Reizende foto’s: Nederland (0)
• 14 april 2010 -- Brands lichtbeelden (6)
• 15 maart 2010 -- Reizende foto’s: Frankrijk (4)
• 1 mei 2009 -- Een lentekop vol meisjespop (2)

Captain Iglo
Maar het eigenzinnige duo hield het gelukkig niet bij letterlijke vertalingen. Met veel humor zochten zij creatieve oplossingen. Soms fonetisch: ‘We can work it out’ wordt ‘Weekend wordt het koud’. Soms gewoonweg bizar: ‘Sergeant Pepper’s Lonely Hearts Club Band’ wordt ‘Captain Iglo’s Zeemanszangzaadkoor’. Soms geven ze een Beatles-nummer een totaal andere wending. ‘Obladi-Oblada’ wordt ‘Odysseus’ Odyssee’, en vertelt James Joyce’s Ulysses in het kort na. En verder figureren onder andere A.F.Th. van der Heijden, ABBA, Heinz, Dostojevski en Willem Elsschot (‘Let it be’ wordt ‘Lijm het been’) in de vertalingen.

Wat het hele boekje uitstraalt is het plezier waarmee de teksten zijn gemaakt. De lol van het puzzelen om het Nederlands in het metrum te houden. De kolderieke, soms platte oplossingen. Het is een taalboek om van te genieten. Maar ook eentje die aanzet tot creativiteit.

Ruimtedingetje
Want dit wil ik ook! Of beter gezegd: dit wil ik weer. Een paar jaar geleden vertaalde ik wat nummers van Frank Zappa en David Bowie. Op dezelfde manier. Bij mij werd ‘Bobby Brown’ uiteraard ‘Bob de Bruin’. En ‘Space Oddity’, hoe kan het ook anders, ‘Gek ruimtedingetje’. Nou wil ik mij absoluut niet vergelijken met Bindervoet en Henkes. (Zij hebben het klaargespeeld om Finnegans Wake van James Joyce adequaat in het Nederlands om te zetten. Nou, dan behoor je tot de absolute top.) Maar de lol in het vertalen moet net zo groot zijn geweest als bij die twee…

Dus wil ik meer! Bij deze start ik een nieuwe serie op Eeuwig Weekend: Pop in je moerstaal. Iedere maand zal ik een of twee nummers uit de popgeschiedenis omzetten in het Nederlands. Deze worden geïllustreerd door Hester van de Grift, die ook tekende bij ‘Gek ruimtedingetje’. En iedere maand mogen jullie kiezen wat we gaan bewerken. Dat lees je straks onderaan.

Maar nu eerst meezingen:

‘Bob de Bruin’ (Frank Zappa)

Hallo mensen ik ben Bob de Bruin
Ik leg elk meisjeshart in puin
M’n kont is strak, m’n glimlach geinig
Ik geef ze een beurt, nee niet te weinig
Ik volg college met een stalen smoel
Ik draag Ray-Ban, dus ik ben best cool
Ik heb een meisje gestrikt dat me helpt met m’n scriptie
Als ik m’n lid uit m’n broek haal is ze vast al tipsy

Oh god, oh god, ik ben Neerlands trots
Met een strakke kont en een stalen knots
Ik ben wat je noemt een lekkere vent
Met in mijn broek steevast een tent

Feministische vrouwen, die kun je niet vertrouwen
Dat wist ik niet, ik was naïef
Toen ik Carla neukte was ze toch best lief
Ze wilde me toespreken, het pijpen onderbreken
Ze beet me hard in m’n lul en dat deed best pijn
Toch kwam ik snel, want het voelde fijn

Oh god, oh god, ik ben Neerlands trots
Met Carla’s beet nog in mijn knots
Ik ben half om half impotent
Zonder Viagra ben ik echt geen vent

Het maakte me zwaar gefrustreerd
En sinds die beet ging het verkeerd
In plaats van studentes te onteren
Ging ik vuige darkrooms frequenteren
“Bob de Bruinwerker”, riepen ze banaal
en onteerden mij, oraal, anaal

Oh god, oh god, gekrenkte trots
En altijd weer die slappe knots
Ik geef alles om klaar te komen
Zaad door m’n buis te voelen stromen

Oh god, oh god, ik ben fantastisch
Maar dankzij Carla is m’n lul nu spastisch

En m’n naam is Bob de Bruin
Kale kop als Pim Fortuyn
En m’n naam is Bob de Bruin
Ze werken in m’n achtertuin
En m’n naam is Bob de Bruin
Doodmoe van dat darmgestruin

…

‘Gek ruimtedingetje’ (David Bowie)

Geschreven in de tijd dat kosmonaut André Kuipers buiten de dampkring verkeerde. Met op het laatst nog een klein citaat uit (het outtro van) ‘Ashes To Ashes’.

Basis 1 aan ons’ André
Basis 1 aan ons’ André
Wees maar niet bang, we doen dit al zo lang

Basis 1 aan ons’ André
Denk aan je thermoskan met thee
We tellen af – en we leven met je mee

Tien, negen, acht, zeven, zes, vijf, vier, drie, twee, een, start!

Dit is basis 1 aan ons’ André
Je bent nu op tv
Je droomt komt uit, en hoe ga je naar de plee?
Nog wat proefjes, en dan kom je weer benee

Dit is André K. aan Basis 1
De aarde is een kooi!
Want de sterren zijn hier zo fantastisch mooi
Ik zou wel gek zijn als ik terug ga zo meteen

Want nu
Zwevend in de ruimte
Voel ik me o zo vrij
Dag aarde, oh zo blauw, ik keer niet terug naar jou

Nu weet ik dat ik niet meer terug wil
Ik voel me heel erg stil
M’n ruimteschip is waar ik op vertrouw
Zeg m’n vrouw maar dat ik zielsveel van haar hou

Basis 1 aan ons’ André
Doe niet zo gek, kom naar benee!
Wees niet stout, kosmonaut
Wees niet zo stout, kosmonaut
Wees niet stout, kosmonaut
Kosmonauauauauau…

…Nou zweef ik in de ruimte
Helemaal alleen
Dag aarde, oh zo blauw, ik kom niet terug naar jou

-

M’n moeder zegt: wees tevree
En zweef niet weg, net als ons’ André

…

(Achteraf niet eens zo gek verzonnen.)

En voor volgende maand mogen jullie kiezen uit:
- het ontroerende ‘Wish You Were Here’ van Pink Floyd
- het sociologische ‘Smells Like Teen Spirit’ van Nirvana
- of het filosofische ‘Letztes Biest (Am Himmel)’ van Einstürzende Neubauten

Ik lees het wel in de reacties.

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 4 februari 2010 -- Nieuwe platen vliegen om mijn oren (4)
• 10 december 2009 -- Geniale bouwstenen van The Residents (10)
• 2 november 2009 -- Bowie moonwalkte eerder! (2)
• 3 september 2009 -- Een Bowie-hit volgens Troop of Tarantino (5)
• 10 juli 2009 -- Speelse oude krautrock-mannen (3)

Ik ben een sucker voor Bruce Willis. Altijd al geweest. Misschien komt het doordat hij zo goed moeilijk kijken kan. Of doordat hij elke keer de wereld weer redt. Of misschien komt het wel doordat hij, samen met de blonde Whatshernameagain, mijn eerste romantische ervaring vormde. Sort of. Toen de serie Moonlighting op de beeldbuis kwam, was ik 9. De dreigende adem van de valse herinnering in de nek ten spijt, weet ik nog goed hoe Bruce en Dingetje éígenlijk van elkaar hielden, éígenlijk voorbestemd waren om samen te zijn, éígenlijk elkaar het liefst innig kussen zouden, en hoe in de dagelijkse realiteit van het detectivebureau waar ze werkten (toch?) dat houden van, die voorbestemming en vooral die innige kus altijd weer net op het laatste moment niet doorgingen vanwege een misverstand, een klunzigheid of een serieus dramatisch iets. Zucht.

http://www.youtube.com/watch?v=tJXLqjSkV98

De zoveelste variant op Romeo en Julia in feite. Het Grote Verhaal van de geliefden die elkaar niet krijgen mogen, die ervoor vechten en die er, uiteindelijk, aan ten onder gaan. Of niet ten onder gaan, dat kan ook; hoe dichter bij Hollywood je komt, hoe mutanter je klassiekers. In de film Avatar bijvoorbeeld krijgen ze elkaar gewoon lekker wél. “Het schijnt een soort Pocohontas-verhaal te zijn hoor.” waarschuwde mijn Geliefde me, toen we die zondag naar de bioscoop liepen. (In het echte leven namelijk blijken – wie had dat gedacht – geliefden elkaar ook wél te krijgen en blijkt de Geliefde in kwestie bovendien alle Bruce Willissen van de wereld te doen verschrompelen tot ellendige hoopjes hetspijtmedatikinjelichtlig.) Ik moet er echter bij vermelden dat het volkomen per ongeluk was dat wij uitgerekend op valentijnsdag naar een romantische film togen.

Zoals u, geachte lezer, inmiddels wel weet, woon ik in de Spaanse stad Palma en daar hebben ze een heule grote megabioscoop met wel twee 3D schermen. En het feit dat het in 3D was, compenseerde de Spaanse dubbing best een beetje. Met zo’n brilletje op lijk je meer te zien en dus minder te horen. Even voor de lezer die Avatar nog niet gezien heeft: het is een film over mensen die middels technologie hun bewustzijn verplaatsen naar een ander lichaam, en wel het lichaam van één der enorme, blauwe, elfachtige wezens die de planeet Pandora bevolken. En zo kan het, dat de menselijke hoofdpersoon via zijn avatar verliefd wordt op een evenzo enorme, blauwe elfenvrouw, die hij uiteraard niet krijgen mag. Moonlighting onder drie manen zeg maar. In een fijne combinatie met The Fifth Element en Armageddon.

Maar door die Spaanse voice-over mis je zelfs na anderhalf jaar residentschap nog wel eens wat. Hoe kwamen ze nou aan die avatar-lichamen bijvoorbeeld? Hadden ze die dan gebouwd ofzo? Och, graag had ik er één gehad: een avatar bouwpakket. Dat ik op een verloren ochtendje een avatar in elkaar ikea en dat ik dan de bijgeleverde cocon vul, de elektroden op mijn hoofd plak, mij in de vloeistof vlij, het zakje intraveneuze voeding aan het handige haakje hang, de timer instel, de klep dichttrek en… een Andere Ik ben. Een ik vanonder andere wimpers, vanachter andere ogen, vanuit een ander hoofd. Met andere zintuigen, wensen, ideeën, gedachten. Met andere fysieke capaciteiten ook. En ja, met een ander uiterlijk natuurlijk, maar ach, dat is zooo Second Life. Want de meeste mensen willen toch gewoon een ideale versie van zichzelf zijn, nietwaar? Een mooiere versie, een slimmere versie, een sociaal capabele versie, een dierlijke versie of een versie van de andere sekse. Of een jongere, onoverwinnelijke versie, zoals in Surrogates.

http://www.youtube.com/watch?v=jwTJ7mCcFoY

Een film waarin – o zalige schok – mijn twee ideale Bruce Willissen beiden bleken mee te spelen: zowel de guitige jonge god versie (naar jaren-’80 maatstaven dan) als de kale, gerimpelde, grijs-bebaarde hij-had-je-vader-kunnen-zijn-maar-verdomd-het-is-waar-dat-mannen-sexier-worden-naarmate-ze-ouder-worden versie. De avatars in deze film heten ‘surrogates’ en zijn geen buitenaardse elfen maar robots, die zomaar in de echte wereld rondlopen en haast niet van levende mensen te onderscheiden zijn. En dat bestaat natuurlijk niet in het echt! Hoewel…

Hiewl! Net echt! Maar… net níét echt. En dat is een probleem. Als een robot er als een robot uitziet, vinden wij het niet erg. Een enkele Terminator daargelaten zijn de meeste robots pratende poppen, die in ons primitieve brein geen survival-gerelateerde alarmsignalen oproepen. Een mens waaraan ‘iets niet klopt’ daarentegen laat alle meters in het rood lopen. En daar zit het hem in. Hoe beter een robot wordt, hoe menselijker hij overkomt in uiterlijk en gedrag. Het is een curve die van ‘pratende pop’ via ‘nauwelijks menselijk’ naar ‘niet van echt te onderscheiden’ loopt. Er bevindt zich in die curve echter een vallei, gesitueerd vlak voordat de robot niet meer van ons vlees en bloed te onderscheiden valt: de zogenaamde Uncanny Valley.
Ons brein classificeert een robot in de uncanny valley niet meer als een machine, maar als een mens… waar iets mis mee is! En een mens waar iets mis mee is, betekent: gevaar.

Een avatar bouwen die niet onmiddellijk een instinctieve afweerreactie oproept bij ieder mens dat hij tegenkomt, is nu nog toekomstmuziek; die uncanny valley daar spring je niet zomaar even overheen. Veel handiger is het dus, om je te verplaatsen in een digitale avatar, op internet. Alle andere mensen op internet zijn net zo digitaal, dus die uncanny valley wordt al meteen een gedempte put. Nou zijn er vele plekken op het internet waar je een alter-ego aan kan nemen, maar ik heb het over de Pandora’s van het internet, waar je je eigen avatar bouwt en een ander leven leeft, via je computerscherm of – beter – via die cocon met elektroden en intraveneuze voeding aan dat handige haakje, die ik toch nog over had van dat bouwpakket. Virtual reality, maar dan zonder het gedoe van een 3D-bril, handschoenen, koptelefoon en pak; gewoon hopsakee linea recta mijn brein in met die elektronische signalen. Zo plug ik rechtstreeks in mijn digitale avatar in. Ik zie wat zij ziet, hoor wat zij hoort, voel wat zij voelt. Je betreed een alternatief leven. Een fijner leven misschien; je bent er de persoon die je altijd al had willen zijn, je doet er de dingen die je eigenlijk niet durfde te doen, je vindt er de liefde die je in de materiële wereld nooit vinden kon, misschien. De virtuele realiteit biedt – ping! – een bonusleven.

En als je in de materiële realiteit naar je werk moet, of (als je een uitkering trekt) naar je oma, of (als die deze wereld reeds hoofdschuddend verlaten heeft) je zakje intraveneuze voeding moet vervangen, dan kan je je avatar instellen op autopilot. Je selecteert een verzameling aan auto-replies bij bepaalde stimuli (interacties, gebeurtenissen, sensaties) en niemand heeft iets in de gaten. De mens lijkt niet achter de machine weg te zijn. Sterker nog: de machine lijkt gewoon een mens te zijn. Zoals met het experiment ‘de chinese kamer’ al aangetoond is, hoeft een robot niet te functioneren als een mens, als hij maar de output geeft die een mens van een ander mens zou verwachten. Dan zijn we de uncanny valley helemaal voorbij: als de machine de mens laat geloven dat hij een mens is.

En zo kwam het dat ik op valentijnsdag mijn avatar uit het oog verloor. Niet alleen had ik haar op autopilot gezet voordat ik met mijn Geliefde naar de film ging, ook had ik haar in de ‘leer-modus’ laten staan, waarin ze volgens Darwinistische ontwikkelingsprincipes evolueerde tot – tja… tot iets dat net een tikkie slimmer was geworden dan ik.

Let je even niet op. Is je avatar een eigen leven begonnen. En niemand die het merken zal…

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 12 februari 2010 -- 3D omgevingen (2)
• 14 februari 2009 -- Valentijnsdag (3)
• 8 augustus 2008 -- E.T. meets Alles is Liefde in huzarenstukje Pixar (0)

Ik ben niet onbekend met sport. Voetballen vond ik niet leuk, maar boksen vond ik altijd prachtig, op de tv. Als veertienjarige leek het me ook mooi om te doen, dus schreef ik mij in aan de boksschool in het dorp dat zichzelf de ‘parel van het noorden’ noemt.

http://www.youtube.com/watch?v=D5o-yxwBJuk

Ik heb het er twee jaar volgehouden, wat een niet geringe prestatie mag heten. Trainingsonderdelen waren onder meer een kwartier touwtje springen, schaduwboksen voor een met snot besmeurde spiegel met twee gewichten in je vuisten en allerhande keiharde incasseringsmethodieken, zoals het liggend op de grond een medicijnbal van vijf kilo in je middenrif geworpen krijgen. Ook liep de trainer wel eens triomfantelijk over de sixpacks van de in een rij op de grond liggende boksers heen.

Daarnaast vanzelfsprekend het boksen als zodanig. Eenmaal werd ik door een schele boer zo ongenadig hard op mijn neus geslagen, dat mijn witte shirt doordrenkt raakte van het bloed. Een andere keer sloeg ik iemand zo keihard op zijn voorhoofd, dat ik mijn rechter knokkel door de handschoen voelde gaan en de sparringpartner tegen de vlakte ging.

Kan niet gezond zijn, besefte ik met mijn puberhersentjes reeds. Toen ik vaderlands trots Rudy Koopmans vóór een wedstrijd nog keurig ‘rechtse directe’ hoorde zeggen en daarna alleen nog ‘regse diregse’ wist ik het zeker: van boksen gaan je hersens sneller achteruit dan van drank.

Tijdens mijn studie in de Hanzestad Kampen nog enige tijd een fitnessschool bezocht. Daar zag ik mannen die keihard aan hun bovenlijf werkten, terwijl hun beentjes de schrielheid van vergeten asperges bleven houden. Ook was er een tot zijn kakement volgetatoeëerde daaps, die met kettingen een gewicht aan zijn kop bevestigde, om zodoende zijn nekspieren te trainen.

Sportverdwazing. Een mooi woord. Er wordt wel eens beweerd dat sport in wezen de vervanging is van het rennen door het oerwoud, dat wij als mens vroeger schijnen te hebben gedaan. Door al die beweging was de oermens veel gezonder. Nimmer zulke kletskoek gehoord. De oermens mocht al blij zijn als hij 35 werd en de oudere oermens had een dikke pens van hier tot Nuweboxwoud en een tot diep in het tandvlees versleten gebit. Nu wij geen rauw en met zand vermengd vlees hoeven te eten en wij onder medisch toezicht staan gaat het een stuk beter met ons.

Stevig fietsen en wandelen, nu en dan eens een trap op en af, daarmee loop je geen gevaar en het is goed voor de lenigheid van de hartspier. Verder moet een mens niet zo veel vreten en ook niet van die rare dingen eten als de spreekwoordelijke zak winegums, of een doos politiek correcte chocoladezoenen, want dat is heel ongezond. Wijn drinken is goed voor een mens, vooral rode wijn. Maar verder in ‘s hemelsnaam geen fysieke strapatsen waarbij het gevaar bestaat enkelbanden, achillespezen, hamstrings, kniebanden en weet ik wat voor anatomische reutemeteut te doen scheuren en/of afscheuren, met alle persoonlijke en maatschappelijke gevolgen van dien.

De sporter kent geen solidariteit en holt slechts in een endorfinedelirium achter zijn eigen zogenaamde welbevinden aan, hij  jaagt ondertussen de gemeenschap op hoge kosten met al zijn weekendblessures en de afgezette wegen tijdens de halve marathon van Korremersheide. In dat opzicht kun je maar beter roken en op jonge leeftijd aan een hartaanval of na een kort ziekbed dood gaan.  Al adviseer ik het niemand (disclaimer).

Een mens is niet gemaakt om te sporten, sporten is hoogst ongezond omdat je het lichaam er sneller mee verslijt. Een extreme dikkerd verslijt zijn knieën en zijn hart extra snel, een sporter ook. Om de vraag te beantwoorden of sport gezond is moet je eens nadrukkelijk kijken naar die knalrode lastdieren die uitsluitend zichzelf meetorsen, hijgend langs de weg, terwijl het vocht uit alle openingen hun lijf verlaat. Dat is niet mooi meer. Het is lelijk en daarvoor is de mens niet op aard. Tel daar alle fysiek leed van de min of meer doorgewinterde sporter bij op (bloed niezend, in je broek kakkend over de finish strompelen etc.) en het beeld is compleet.

‘De triathlon,
de triathlon,
sla hem dood
die dat verzon’,
zong Hans Dorrestijn reeds en de man had gelijk.
Stop met sporten! Wees een mens!

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 31 augustus 2009 -- Ziekenbezoek (0)
• 3 juni 2009 -- Dandyraffe #3 (0)
• 14 januari 2009 -- Wijn smaakt nooit, nooit, nooit naar druiven (8)
• 18 oktober 2008 -- Laser 3.14: The days of wine and roses (2)
• 25 juli 2008 -- Beijing 2008 voor PS3: Olympische Kwelling (1)

Iedereen kent mij als dichter, acteur en beeldhouwer; dat ik ook fotografeer is minder bekend. Toch neem ik graag, en niet zonder artistieke trefzekerheid, de fotocamera ter hand. In huiselijke kring ten behoeve van lijvige familiealbi, maar ook tijdens mijn vele reizen over de gehele wereld vertaal ik mijn adelaarsblik onophoudelijk naar het fotopapier. Ik weiger ondertussen mijn lichtgravures te gelde te maken, al zou ik er, volgens kenners, een fortuin mee kunnen winnen. Men moet maat weten te houden en aan één Sacha de Boer hebben we meer dan genoeg.

Nu wil het feit, en iedere fotograaf zal dit uit eigen ervaring willen beamen, dat niet élke foto even briljant blijkt te zijn, als men de afdrukken ophaalt bij de Hema. Het meeste is prachtig, zonder twijfel, zelfs mooier dan men ooit voor mogelijk had durven houden, maar er zit, zo hier en daar, een miskleun tussen die de goedkeuring van het kennersoog niet kan wegdragen, en waarvan men zich zo snel mogelijk wil ontdoen. Lange tijd werd ik verteerd door schaamte, alleen al bij de gedachte aan de Hema-medewerker die mijn foto’s moest ontwikkelen en afdrukken, en dus ook de missers onder ogen kreeg. Het leedvermaak in dat fotolab. Het homerische lachen. The horror.

Als ik eerlijk ben, overkomt het me vaker dan mij lief is. Niet die schaamte, die ben ik naarmate ik ouder wordt wel te boven gekomen. Bovendien laat ik al lang niet meer afdrukken bij de Hema, want het is allemaal digitaal tegenwoordig. Maar de miskleunen, die verdwijnen niet. Soms is de bijna helft van ‘het rolletje’ van minder dan beoogde kwaliteit. Ik spreek dan niet eens over bewogen of onscherpe foto’s, maar over afbeeldingen van minder gelukkige onderwerpen, op minder gelukkige wijze in beeld gebracht. Het zijn lumenpanelen die een zekere zinloosheid aankleeft. ‘Met de kennis van nu had ik niet afgedrukt’, zou Balkenende zeggen.

Het is, laat ik er maar geen doekjes om winden, alweer een behoorlijke tijd geleden dat er een foto van enige allure uit mijn camera kwam. Op de een of andere manier vind ik het lastig om mij die speciale Cartier-Bressonhouding aan te meten van op-de-juiste-plaats-op-het-juiste-moment-in-de-juiste-richting-op het-juiste-knopje-drukken, dat magische je ne sais quoi van de fotografische kunstbeoefening, dat samenvallen van het id met de natuur en het ego met de kosmos. Eigenlijk, en ik dwing mezelf nu tot meer eerlijkheid dan ik van plan was te betrachten, heb ik zelden een goede foto gemaakt. Goed dan: nooit.

Na lange tijd kwam ik onlangs weer eens in de Hema. De omfietswijn was op, meen ik, of de satéprikkers. Bij de ingang naar links was nog altijd de fotobalie gesitueerd, zoals ik me die nog uit mijn rolletjestijd wist te herinneren. Er maakte zich een groot gevoel van nostalgie, van weemoed van mij meester. Ik informeerde naar de stand van zaken, die, zo meende ik, niet al te rooskleurig kon zijn in dit digitale tijdperk. Niets bleek minder waar. Men verdiende uitstekend aan het zogeheten ‘fotoboek’, waarbij de klant zélf, via de computer thuis, een album van direct op de boekbladen afgedrukte foto’s kon samenstellen en vormgeven. Ik stond perplex. Thuis heb ik me een glas Chateau de Bachelerie ingeschonken, en ben ik aan het werk gegaan. Mijn meest zinloze foto’s in een kloeke bundel.

Zo is het dus gekomen. Ik weet verder ook niet wat ik ermee aanmoet.

(NB, vergeet niet alsnog mee te doen aan de Grote Eeuwig Weekend Literaire BeginzinQuiz van vorige week dinsdag (2 maart)! De prijzen zijn fantastisch. Je hebt nog een week; de inzendtermijn stopt op maandag 15 maart, 12.00 ‘s middags. Uitslag dinsdag 16 maart.)

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 24 februari 2010 -- Gevallen (4)
• 9 december 2009 -- Op vakantie in eigen stad, de foto’s (1)
• 6 augustus 2009 -- Beelden van een zegetocht (7)
• 23 december 2008 -- Nederland Extra Groot (5 kg) (3)
• 16 december 2008 -- Veel & goed #3: wie ‘maakt’ de foto? (2)

Toen ik met die politieke verslaggeving begon vond ik de lokale democratie iets prachtigs. Een verfijning van wat er landelijk, dus in Den Haag, gebeurde, waarbij het belang van iedere burger telde. Het ging, zonder overdrijving, soms letterlijk over de spreekwoordelijke losliggende stoeptegel. Maar ook over grote zaken als de uitbreiding van de stad. Enig nadeel was dat de commissie- en raadsvergaderingen telkens heel democratisch werden bezocht door ene mijnheer G., een maatschappelijk uitgedaagde figuur, die bij alle vergaderingen tijdens de publieksrondvraag aan het begin even de gelegenheid kreeg het zijne aan de bijeenkomst bij de dragen. Dan bromde hij iets als: ‘Voorzitte, wat kwamme hun in de hele zaak van postzeges, laat alles, hun, wou ik zegge, gaat woonbote, in de provincie aan toe.’ Hij rook naar een muf koekje, zijn adem naar brandende autobanden. En hij zat altijd naast mij.

Op een boze avond stond mijnheer G. met zijn pisgele weekeindtas in de foyer van het stadhuis te wachten tot de vergadering zou beginnen. In die immense tas zaten de raadsstukken van de voorbije decennia. Een vracht papier met de opbrengst waarvan een kleine trekzakvereniging een bescheiden clubhuis zou kunnen bouwen. Mijnheer G. torste deze tas steeds met zich mee aan zijn schouder. Op die avond begaf de rits het, waarna de inhoud zich als een lawineus spel kaarten over het linoleum in de foyer verspreidde. Mijnheer G., die hechtte aan vaste waarden, wist zich geen raad.

Uiteindelijk wist ik me ook geen raad. Want wat was dat, die raad? Hoewel ik nog steeds die verfijning zag, werd aan dat goede gevoel geknaagd. De gemeentepolitiek was een pandemonium, een theater, waarin de zaken niet alleen in de raadszaal maar ook in de coulissen werden geregeld en waar een cultuur heerste van elkaar – in het gunstigste geval – vliegen afvangen of – in het minder gunstige geval, elkaar verlinken. Meer dan eens viel een anonieme envelop bij de redactie in de bus waarin  brandbare informatie zat over het gedrag van raadsleden, maar vooral wethouders. Daarnaast verbaasde ik me over de schaamteloosheid waarmee raadsleden van vooral de grotere partijen pas tijdens de vergadering hun enveloppe met vergaderstukken openden, om vervolgens, net als altijd, niet het woord te voeren. Een raadslid in een gemeente van rond de 60.000 inwoners krijgt maandelijks ongeveer 1300 euro overgemaakt.

De macht van de ambtenaren was enorm. Sommige wethouders konden me telefonisch pas te woord staan wanneer ze die ambtenaren uitgebreid hadden geraadpleegd over mijn vragen. Soms zaten die ambtenaren op de achtergrond te souffleren. Ook zag ik krachtige oppositieleiders in de wethoudersstoel als een blad aan een boom omdraaien en verworden tot tandeloze klunzen, die in hun maatschappelijke werkterrein door de directeuren als ‘flapdrol’ werden bestempeld.

De bouwfraudekwestie, waarin bleek dat ambtenaren en wethouders zich nogal hadden laten gaan in hun contacten met (wegen) bouwers, zorgde voor een normalisering. Arrogante, manipulatieve ambtenaren gingen van hun plek en moesten voor de rechter verschijnen. De politiek bleef goeddeels buiten schot, maar de schrik zat in de benen, tot op de dag van vandaag. Probeer voor de grap een wethouder eens te bedanken met een kistje wijn.

Wat straks te kiezen? Iedere gemeente geeft wel zo’n handzaam gidsje uit met alle adressen van lokale kleiduivenmelkers, zelfkazende volksdanskantklosgildes en het rijtje met huisartsen, waarin huisarts Prikker de lachers uiteraard op zijn hand weet te krijgen. Voorin zo’n gids als het meezit de samenstelling van het college en ook de gemeenteraad. Haal zo’n gids bij de gemeente, voor een eerste indruk van het heden, als je echt niks van de gemeenteraad weet. Of bezoek de website, waar die informatie ook te vinden is.

Dan wordt er van de kiezer iets gevraagd: Zoek naar iemand (niet per se uit die gids, maar uit het actuele aanbod van partijen) die er zin in heeft, een liefst humorvolle realist met gevoel voor het lokale. Stem niet op iemand van wie je ook kan verwachten dat hij of zij op plastic badslippers de raadszaal binnenloopt (ze bestaan), want die hebben niets te melden en zullen, ook met jouw stem, nooit iets te vertellen krijgen. Op een lokale partij stemmen is geen bezwaar, zolang er maar geen frustratie en boosheid in het verkiezingsprogramma zit, of een thema als ‘versterking participatie draagmoeders/securitymedewerkers’. Zoek naar een stemming van vooruit willen en een kandidaat-raadslid dat een groot vermogen tot zelfspot heeft. En dan op 3 maart lekker kleuren.

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 9 juni 2010 -- Reizende foto’s: Bosnië-Herzegovina (0)
• 25 maart 2010 -- Undercover bij de PVV (0)
• 12 maart 2010 -- Van Mierlo (11)
• 24 februari 2010 -- Gevallen (4)
• 28 juli 2009 -- Reizende foto’s: Engeland (0)