Låt den rätte komma in: Ontroerende horror

Door Aukje

Eeuwig Weekend fantaseert er graag op los. Logisch dus dat we gedurende het gehele Imagine filmfestival, dat vandaag is begonnen, op de eerste rij zitten. En jij ook, want we zullen zoveel mogelijk verslag doen van de films op deze 25e editie van het Amsterdam Fantastic Film Festival. Met de bijzondere vampierenfilm Låt den rätte komma in bijt (oh, de woordspeling) Aukje de spits af.

‘Låt den rätte komma in‘ is de titel van de debuutroman van John Ajvide Lindqvist die in 2004 uitkwam en een bestseller werd. Drie jaar later verscheen in Nederland de vertaling, getiteld ‘Laat de ware binnenkomen’. Lindqvist werd de Zweedse Stephen King genoemd en hoewel het onderwerp anders doet vermoeden, is het een kinderboek. Geschikt voor de oudere kinderen onder ons, want er vinden nogal wat gruwelheden plaats.
De filmindustrie merkte het succes van de roman op en toverde op een bewonderenswaardige manier de woorden om in beelden.

Lindqvist (1968) groeide op in Blackeberg, een suburb van Stockholm. Zijn verhaal over de 12-jarige jongen Oskar speelt zich tegen deze troosteloze achtergrond af. Op school wordt Oskar dagelijks gepest, hij heeft geen vrienden en woont bij zijn gescheiden moeder in een kleine flat. Hij fantaseert vaak over het vermoorden van zijn belagers, maar heeft nooit de moed om het tegen hen op te nemen.
Oskar verzamelt krantenknipsels over moordzaken en raakt gefascineerd door de rituele moorden die in de buurt gepleegd worden, waarbij slachtoffers ondersteboven hangend worden gevonden en al het bloed uit het lichaam is getapt.

Oskar oefent met een mes

Opmerkelijk is zijn vriendschap met zijn nieuwe buurmeisje, Eli. In de grimmige kou van de Scandinavische winter staat zij zonder jas op het pleintje waar ze elkaar voor het eerst ontmoeten. Ze heeft geen last van de kou, ruikt raar en ziet er soms slecht, soms goed uit. Hun vriendschap geeft Oskar moed om voor zichzelf op te komen en de pestende jongens op school een mep te verkopen. Helaas hebben pestende jongens altijd wel een grotere, sterkere broer waardoor Oskar zich nog dieper in zijn problemen wentelt.

Roze blouse
Ondertussen heeft de politie zijn handen vol aan de moorden. Gösta, een flatbewoner die in afzondering leeft samen met ontelbare katten als huisgenoten, denkt iets verschrikkelijks te zien wanneer hij zijn vriend Jocke naar huis ziet gaan. Maar het is te donker om goed te kunnen zien wat er gebeurde. Gösta heeft een naar voorgevoel, maar durft niet naar de politie.

Op de plek des onheils wordt een roze blouse met bloed gevonden. Had Eli ook niet zo’n roze blouse? En waarom moet Oskar Eli altijd vrágen om binnen te komen? Wat gebeurt er als hij dit niet vraagt en zij toch binnenkomt?

Eli blijft regelmatig bij Oskar slapen

Nare bijsmaak
Lindqvist was niet alleen verantwoordelijk voor de roman, maar ook voor het filmscenario. Het boek telt ruim 500 bladzijden en vertelt zeer uitgebreid over alle belevenissen van de verschillende personages die op het eerste gezicht niets meer met elkaar gemeen hebben dan een gezamenlijke woonplaats. Die verhalen liegen er niet om; in het begin gaat de man die voor Eli zorgt, door anderen gezien als haar vader, op zoek naar seks met kinderen. Oskar draagt in het boek een uitgeholde bal van schuimrubber in zijn onderbroek omdat hij van angst vaak in zijn broek plast. Buurjongens van Oskar snuiven lijm in de kelder. Verderop in het verhaal worden enkele katten van Gösta doodgegooid tegen de muur tijdens een verhitte ruzie. Echte horror dus, die tot mijn grote dank niet terug zijn te zien in de film. Het maakt het verhaal naargeestig en 500 bladzijden lang heb ik nare bijsmaak gehad van deze gebeurtenissen.

Eli

Vriendschap
De film concentreert zich op de vriendschap tussen Oskar en Eli. Hoe ontwikkelt deze vriendschap zich in een omgeving van moorden, leugens en somberheid zonder zicht op betere tijden? Waarbij de waarheid erger is dan je ooit deed vermoeden?
Prachtig verfilmd door de Scandinavische Tomas Alfredson die, toevallig, vlakbij Stockholm ter wereld kwam. De cinematografie is om door een ringetje te halen, er is geen beeld te veel of te weinig en misschien is dit wel de eerste keer dat de film beter is dan het boek. Niet alleen qua kwaliteit, maar omdat de in mijn ogen té naargeestige verhaallijnen zijn geschrapt en de film het verhaal op een zo’n ingetogen manier vertelt dat het bijna poëzie is.

Oskar en zijn moeder

Voor mij was de film wél beter dan het boek. En wie nu denkt dat de film te kinderachtig is heeft het mis. Zelfs de harten van de allergrootste horrorliefhebbers gingen sneller kloppen bij het zien van Låt den rätte komma in.

Låt den rätte komma in is onder de Engelse titel ‘Let the right one in’ vanaf 23 april in de bioscoop te zien en is vanaf 16 april op het Imagine festival dat plaatsvindt van 16 t/m 25 april.

Deze post maakt deel uit van de Imagine Special op Eeuwig Weekend