Over Kafka gesproken: laatst moest ik mijn paspoort verlengen. Zoals u, geachte lezer, inmiddels misschien weet, ben ik negen maanden geleden naar Mallorca geëmigreerd, dat, als je die paar Lloret de Mar-achtige oorden met je duimnagel of een muntje even van de kaart krabt, een prachtig Spaans eiland genoemd mag worden, waarop je, als je de lokale hoofdstedelijke equivalenten van Kalverstraat en Rembrandtplein systematisch ontwijkt – wat wij back in Amsterdam tenslotte toch ook deden – , eigenlijk nauwelijks een Duitser tegen het lijf loopt, maar je in plaats daarvan auditief ondergedompeld weet in die heerlijke, melodieus ratelende Spaanse tongval. Maar ik moest dus mijn paspoort verlengen.
Het Nederlandse consulaat hier wordt bestierd door een lieve mevrouw die bovendien nogal helder en doortastend is; een soort moeder dus voor ons, de ontheemden. Wanneer je aanbelt (want je kunt natuurlijk niet zomaar Nederlands grondgebied betreden) vraagt Onze Moeder “Goedemorgen?” door de intercom en als je dan een accentloos Hollands “Goedemorgen” terug weet te formuleren – lippen voorzichtig tuitend en trekkend voor het beige plastic kastje – gaat met een ratelend zoemen de deur van het slot. Met de koningin in haar nek legt Onze Moeder uit wat ik nodig heb om mijn paspoort te verlengen. Naast pasfoto’s, gemaakt door die ene, door Onze Moeder persoonlijk op Hollandse criteria getrainde, Spaanse fotograaf en 37 kopieën van allerlei papieren, dien ik ook ingeschreven te staan in mijn Spaanse gemeente, en ja, daarvoor moet ik mij inderdaad wenden tot dat kantoor waarvoor zich dagelijks die wachtende mensenmassa ophoudt. Ook moet ik naar de Vreemdelingenpolitie, voor een NIE-nummer; een soort sofi-nummer – ik weet het: eigenlijk moet ik de misleidend eufemistische term Burger Service Nummer gebruiken, maar ach, ik zeg ook nog steeds ‘vijfde klas lagere school’ en eveneens houd ik hardnekkig dat lekkere woord ‘piek’ in ere. Maar ik moest dus een aantal documenten bemachtigen om mijn paspoort te verlengen.
Nou kun je van de Spanjolen een hoop zeggen, bureaucratisch zijn ze wel. Voor elk noodzakelijk papier heb je een bepaalde verklaring nodig; voor elke bepaalde verklaring een bewijs van iets; voor elk bewijs van iets – afijn. Wat echter zo prettig is aan de Spaanse bureaucratie, is dat die, hoewel complex, volkomen doorzichtig is en dat er bovendien daadwerkelijk – en hier laten we de nog niet eens begonnen vergelijking met Kafka alweer los – iets bereikt kan worden. Tiempo. Tijd. Dat is het magische woord. En geduld. En gehoorzaamheid. En Spaans kunnen spreken. Nou ja, een aantal magische woorden, maar het komt erop neer dat als je alle instructies netjes opvolgt, heel erg lang wacht en tegen iedereen in uniform of achter een bureau netjes ‘Muchas gracias’ prevelt, je uiteindelijk wel krijgt wat je nodig hebt. En juist omdat ik een bloedhekel heb aan vroeg opstaan en het daarbij behorende geforceerd wakker worden, vond ik het extra goochem van mezelf dat ik om acht uur precies, fris gedoucht en dik in de mascara, nummertje 009 uit de gemeentelijke automaat trok. In stille bewondering voor de nummers 001 tot en met 008 toog ik schoolmeisjesbraaf aan mijn meegebrachte Spaanse woordjes, tot om half negen de loketten opengingen voor het gemeentelijke inschrijven.
Nog geen tien minuten later zat ik de loketjuffrouw te overtuigen van mijn opleidingsniveau, overhandigde ik haar ons huurcontract, kopieerde zij mijn paspoort en vroeg ze naar mijn NIE. Eh… NIE? Ja, die heeft u nodig om zich in te kunnen schrijven. Och, dacht ik dom gansje toch dat het andersom was. Nou doe ik wel eens vaker een aanname waarvan achteraf blijkt dat het helemaal anders is. Meestal kalmeer ik dan wel weer door zachtjes voor mezelf Van Gaal te quoten: “Ben ik nou zo slim of zijn jullie nou zo dom?” Een uitspraak die trouwens als wissel-tegel op mijn bureau prijkt, totdat vriendin J. weer een gevalletje Gaal meemaakt en daarvoor de wissel-tegel weer een tijdje aan de spijker mag. Trouwens: Cruijffs geniale ‘Elk nadeel heb z’n voordeel’ blijkt – o desillusie – gewoon een in het Nederlands vertaald Spaans spreekwoord! Wist ú het? Maar ik had dus een noodzakelijk document nodig om een bepaald bewijs te krijgen om mijn paspoort te verlengen.
Buiten het gebouw van de Vreemdelingenpolitie slingerde zich een gelaten rij de hoek om. Na meer dan een uur schuifelen, ontdekte ik dat we in de rij stonden om een nummertje te verkrijgen. Na binnen nog drie kwartier in een plastic kuipstoeltje gezweten te hebben, zag ik als in een koortsdroom mijn nummer rood oplichten. U vreest nu dat ik mijn hele bureaucratische avontuur ga beschrijven, maar Eeuwig Weekend is evenmin de Ombudsman als ik Kafka. Het was ergens tussen het moment dat die Afrikaan me in het Frans probeerde uit te leggen hoe ik het Spaanse NIE-aanvraag-formulier moest invullen en het moment dat ik die 18 euro probeerde te betalen bij die bank aan de andere kant van de stad, waarvan de bankemployee in het Mallorquin (een soort Fries) mompelde dat hij vreesde dat mijn formulier niet klopte, omdat een NIE-nummer altijd met een X begint en niet, zoals het mij toegewezen nummer op het aanvraagformulier, met een Y, dat ik een gruwelijke pijn in mijn harses begon te ontwikkelen en uit de wanhopige behoefte aan menselijk contact die zo kenmerkend is voor uitzichtloze bureaucratische situaties mijn broertje ver weg in Nederland sms’te: ‘Ben al de hele dag aan het proberen een vrijgeleide A38 te krijgen.’ en hij mij terug: ‘Blauwe formulier?’
Terug naar de gemeente, alwaar de nu niet meer zo vriendelijke, maar ongeduldig zuchtende gemeentelijke loketjuffrouw me liet weten de twee bewijzen van iets niet als geldig noodzakelijk document te kunnen accepteren om mij dat andere bewijs van iets te kunnen doen toekomen. “Maar hier staat het nummer al op”, probeerde ik nog, “en ik heb het betalingsbewijs, kijk!”. Neen, ik moest eerst terug naar de Vreemdelingenpolitie om het echte, heuse, officiële document te bemachtigen. En zonder pardon drukte ze op de knop voor het volgende nummer. Als twee boerinnen met kiespijn namen we kort en beleefd afscheid en liep ik het overvolle gemeentekantoor uit. Wederom bij de Vreemdelingenpolitie aangekomen, klaar om in de murwgewachte rij aan te schuiven, trok ik mijn Ipod uit mijn ta – …Siësta. Kantoor Vreemdelingenpolitie dicht. Nou kun je van de Spanjolen een hoop zeggen, maar ontspannen kunnen ze wel. Iedereen flikkert hier om half twee zijn toko dicht, gaat naar huis of eetcafé om een warme lunch te nuttigen inclusief een halve fles vino tinto en slaapt vervolgens van drie tot vier de hitte uit de dag en de alcohol uit het bloed. Om dan van half vijf tot acht nog een poging tot werken te doen. En nou hou ik wel van slapen. En van wijn. En van eten. Maar ik had papieren te overleggen om een document te bemachtigen om een bewijs te verkrijgen om mijn paspoort te verlengen.
And then it hit me: ‘mañana’! Steeds meer ga ik begrijpen van de Spaanse mentaliteit. Ik draai me om en wandel terug naar huis. Tja, eigenlijk is integreren heel gemakkelijk: ik eet, ik drink, ik maak een tukje. Morgen is er weer een nieuwe rij.
Je maintiendrai.
1 Reactie
Link
Ook mijn favoriete dag, ‘morgen’. Echt een dag om eens flink aan de slag te gaan. Jij hebt dat door, Anouk, op één ding na. Je doet nog teveel pogingen ‘vandaag’. Moet je niet doen. Vergeet dat hele vandaag. Vandaag lukt toch niks. Vandaag is als concept veel te beperkt, te bekrompen, te… Hollands. Begin dus morgen pas, je zult zien, dan komt alles goed.