De grafische cartoon is weer helemaal terug van weg geweest. Als liefhebbers hebben we lang genoeg de Kamagurka-mentaliteit geaccepteerd: het tekenwerk lijkt nergens op, maar het gaat dan ook om de grap. Dankzij nieuwkomers als Trik wordt het aanbod diverser. Visueel vuurwerk mag weer!
Trik (Raymond Hendriks, 1976) is een hedendaags toonbeeld van de grafische cartoon. Geen volgekrabbelde spotprenten vol tekstwolkjes, zoals die goede oude Opland, maar actualiteiten geduid in een door Photoshop gedomineerde beeldtaal. Hij won er de Junior Inktspotprijs mee in 2004 en 2006, waarna een jaar later de ‘volwassen’ Inktspotprijs volgde.
Vlak voor de jaarwisseling verscheen een tweede cartoonbundel van Trik, getiteld Mayday, als opvolger van zijn debuut Einde (2007). Wederom zijn het in hoofdzaak spotprenten uit Triks vaste weekblad Revu. Wat opvalt aan zijn moderne beeldtaal is de invloed van marketing en design. Zo verpakt Trik het merk Obama als Coke-blikje en verwerkt hij het hoofd van Wouter Bos in het leeuwlogo van ING. Het hergebruiken van bestaande beelden en logo’s is een kenmerkend element van de hedendaagse Mashup Economy.
Een nadeel van Triks werkwijze is dat zijn cartoons meer design zijn dan echt een spotprent. Het grafische idee op zichzelf is vaak leuk, maar vertelt soms te weinig over de politieke of maatschappelijke kwestie die erachter schuilt. Neem de cartoon over de ruzie tussen Rusland en Georgië over het grensgebied Zuid-Ossetië: we zien een beer, een konijn en een wortel. Het visualiseert de onevenwichtige machtsverhoudingen, maar verder is het niet meer dan een mooi plaatje.
Een ander kritiekpunt is de wat makkelijke manier waarop Trik af probeert te rekenen met de rechtse populisten Geert Wilders en Rita Verdonk. Hij tekent ze als ratten (het jaar van de rat, haha), Wilders als joker en Verdonk die een vastgoedmagnaat pijpt voor wat extra campagnegeld. In 2006 veroorzaakte hij een rel met een cartoon van Verdonk met een stemvakje als HItler-snor.
“Rita heeft wel eens furieus gereageerd op mijn illustraties,” zegt Trik in Trouw. Dat geloof ik zeker, maar is dat per se een compliment waard? Het linkse spectrum van de Nederlandse politiek wordt door Trik beduidend milder aangepakt. Ik verwacht van een cartoonist een ruimer blikveld.
Los van dit alles is Trik een verfrissend element is de toch wat traditionele wereld van politieke cartoonisten. Zijn tekeningen zijn zoekplaatjes, waarvoor de index van de nieuwsaanleidingen achterin Mayday een handige naslagfunctie biedt. De jonge illustrator moet nog wat rijpen in zijn politieke besef, dus in de toekomst wordt hij vast alleen maar beter. Mayday voor Rita en Geert dus.
Mayday is een uitgave van Oog & Blik (ISBN 978-90-5492-255-1) en kost 9,95 euro.
10 Reacties
Link
Ik vind over het algemeen de prenten van Gorilla sterker: http://extra.volkskrant.nl/gorilla/.
Link
Ik houd wel van deze vernieuwing (als het dat is) maar het is nog veel te netjes. Niet dat het groffer moet, maar wel vileiner. Gorilla is ook goed, maar ja, da’s een heel collectief.
Link
Seriously? Ik vind dat hele Gorilla echt geen fuk aan. En dan ziet ‘t er ook nog ‘ns uit alsof ‘t tijdens hun koffiepauze door de Aldi-DTP-afdeling in mekaar is gesjopt. Trik heb tenminste verstand van design…
O well, smaken verschillen, en dergelijke gemeenplaatsen.
Link
Hahaha, de Aldi-DTP-afdeling! Ik ken een van die Gorilla-jongens, dat zijn de duurste en sjiekste vormgevers van het land… maar je hebt wel gelijk, veel verschil zie je niet. Design is dan ook geen kunst maar een trucje. Iedereen kan het. Net als striptekenen en verhaaltjes schrijven. Soms heb je een voltreffer, meestal is het shit, en dat geldt ook voor de ‘groten’. Het is treurig, maar we moeten het onder ogen zien!
Link
De Toverberg schrijven, de Anatomische Les schilderen, een Guggenheim Museum ontwerpen, dat kunnen we ook allemaal, daar is echt geen zak aan, dat kan echt, echt, echt iedereen, zelfs met een laptop van de Aldi op de achterkant van een sigarendoos.
Link
Dat had mijn neefje van drie ook kunnen zeggen, Jaap. Die trouwens schittende Karel Appels maakt op de kresj.
Link
@Peter: Ik ben het met Jaap eens dat je design, strips, literatuur en al die andere kunsten nogal makkelijk bij het grof vuil zet. Inderdaad, de modale rommelaars maken hoogst zelden iets memorabels (als ze daarin al slagen), maar de toplaag ontstijgt die simpele kritiek eenvoudig. Zover zijn Trik en Gorilla trouwens beide nog niet. Inderdaad nog wat te klinisch en vaak net niet scherp genoeg. Maar je kunt er wel potentie in zien.
Link
@True, Jeroen. Al heb ik de literatuur geloof ik niet bij het vuil gezet. De literatuur is uiteraard de Koning der Kunsten. Al wordt er misschien wel daarom zoveel rotzooi gemaakt in die hoek. Maar goed, het was alleen maar mijn bedoeling om Jaap een schop tegen zijn schenen te geven. Dat heeft-ie soms nodig.
Link
Wat Merel zegt!
Link
Hahaha! Ik kwam hier bij toeval doordat ik Menno’s recensie over het PVV undercover boek gelezen had (lekker stuk trouwens, Menno) en dacht bij het lezen van de reacties: ik ga ‘Wat Merel zegt’ eronder zetten. Maar dat had ik dus al gedaan.