‘Is Nederland mooi?’
Ik vind toevallig van wel, maar ik begrijp het best als mensen laatdunkend doen over ons landje. Nauwelijks natuur meer, geen berg, geen dal en geen leegte. Je hoeft maar vijftig kilometer de grens over te gaan (België dan wel Duitsland in) of je belandt in exotische gebieden met snelstromende rivieren, schilderachtige dorpjes en woeste heuvels vol ruïnes.
Zo niet in onze aangeharkte polder.
De lezer voorziet de bocht al die ik nu ga nemen: Nederland is in werkelijkheid een adembenemend, rijkgeschakeerd land, met weliswaar weinig maagdelijke oernatuur, maar wel met het grootste aaneengesloten cultuurlandschap ter wereld. Het vlakke karakter van Nederland zorgt bovendien voor een geweldige aanwezigheid van water, en daarmee voor een afwisseling van oevers, stranden, kades, vaarten, plassen, beken, kanalen, grachten, boezems, vennen, slufters, grienden en en en en en wat dies meer zij, dat het je duizelt voor je ogen. Nederland lijkt ook nergens op: het is vrijwel altijd instant-herkenbaar als ‘Nederland’ en niets anders. Over mooi valt te twisten, over de uniciteit zeker niet.
Het spijt me van bovenstaande open deuren: u wist dat allemaal al, u woont er middenin, maar ik ben nu eenmaal oprecht blij met ‘onze’ schoonheid.
En ik ben dus eveneens oprecht blij met het majestueuze fotoboek ‘NLXL’ van Karel Tomeï. Deze man doet niets anders dan in een klein vliegtuigje boven Nederland hangen en naar beneden kieken. Leuke baan, inderdaad, maar hij kán dan ook wel wat. Goed kijken met name. Goed kijken is een nobel ambacht.
Nederland van boven fotograferen is natuurlijk al vaker gedaan – juist het vlakke van het land schreeuwt erom, want er is nooit eens een bergtop waar je vanaf kunt kijken – maar nooit eerder gebeurde het zo bezield, zo vreugdevol en zo liefderijk als nu door Tomeï.
Hij houdt erg van structuurtjes en doet daarmee een hoop grappige en verbazingwekkende dingen. Of het nou fabrieken, woonwijken of tulpenvelden zijn, Tomeï ziet steeds merkwaardige lijnen, vormen en kleurschakeringen, die al of niet door de mens zijn aangebracht (meestal wel), maar nooit met de bedoeling zo bekeken te worden. Ikzelf wil om diezelfde reden altijd bij het raampje zitten in een vliegtuig. Ik kan zelfs boven een oceaan nog genieten van de eindeloze rimpeling, en dan de uitzinnige lol beleven van één klein olietankertje dat daar tegenin stoomt.
Een romanticus is Tomeï zeker niet, al ontkomt hij niet aan een molen zo nu en dan, of een in het groen verzonken torenspits. Maar daar staat veel Vinex-schoons tegenover, en autokerkhoven, en chemische fabrieken, en autosnelwegen. Want Nederland mag dan mooi zijn, Nederland is ook lekker lelijk. Twee waarheden die in dit boek fraai naast en door elkaar bewezen worden.
NLXL is een loodzaar gedrocht, menig koffietafel zal eronder bezwijken. Altijd bekruipt mij bij dit soort boeken het gevoel dat ze eigenlijk belachelijk zijn. Je kijkt er één keer in en vervolgens staan ze te verstoffen in de van grootmoeder geërfde linnenkast op de studeerkamer. Het zou nu erg vriendelijk van me zijn als ik zou zeggen dat dit boek aan dat lot ontkomen zal. Maar dat is onzin. Het heeft de juiste dikte om als steun onder het logeerbed te dienen, waar een pootje ontbreekt. Maar ik wacht daar nog heel even mee. Want ik ontdek elke bladerbeurt weer wat nieuws, en behalve goed, is dit boek ook ‘veel’. Daar heb ik, zoals bekend, een zwak voor.
Het is een hoorn des overvloeds.
De logees moeten nog even in een wiebelbed.
PS: het boek bevat ook een flinke handvol lichtverteerbare, beschouwende stukjes van mensen als Gerrit Komrij, Martin Bril, Peter Winnen en Sylvia Witteman – the usual suspects dus. Met de usual gevoelig-originele invalshoekjes van dien. Helemaal geen straf om het oog even op te laten rusten, maar verder volstrekt overbodig.
NLXL – Karel Tomeï – Scriptum 2008 – 350 beelden, 480 pagina’s, 18 tekstbijdragen, bijna 5 kg zwaar – 59,90 euro
3 Reacties
Link
Jijhij bent mijn kampioeeeen! Nederland dan he. Ja, Ons Vlakke Land is zo lelijk nog niet. En dit boek ook niet, wat ik zo van je hoor en zie. Mooie foto’s ook van de foto’s. Lekker rood.
Overigens, wat zonde he, dat er dan weer van die verhaaltjes van “bekende” schrijvers in móeten. Laat de beelden toch voor zich spreken.
Link
Ik vind die verhalen (hoewel ik ze niet heb gelezen, maar Martin Bril staat erin en da’s altijd goed) wél een toevoeging. Even wat woorden erbij die ik zelf niet kan verzinnen.
Link
Ha Peter,
Perfect en heel mooi, je Nederland oh Nederland.
Je hebt maar weinig kijkcijfers ??? Ja , wat wil je, Vaarten ,grachten, sloten? Nee, Vochtige streken ,of zoiets, dat moet er boven . Dat helpt gegarandeerd ,tenzij kijkcijfers je geen fuck kunnen schelen ( mijn idee!)